Jeuk en geel spul op de hoofdhuid: oorzaken en behandeling

Jeuk en geel spul op de hoofdhuid kunnen passen bij seborroïsch eczeem, waarbij gele of bruine, vettige schilfers en korstjes ontstaan. Ook roos, een allergische reactie, een schimmelinfectie, psoriasis, een ontsteking of irritatie door haarproducten kan de oorzaak zijn.

De juiste behandeling hangt af van de oorzaak. Gebruik voorlopig milde haarverzorgingsproducten, was je haar met lauwwarm water, spoel shampoo goed uit en probeer niet te krabben. Neem contact op met de huisarts als er pus, vocht of gele korstjes ontstaan, als de hoofdhuid rood, warm of pijnlijk wordt, of als je veel haar verliest.

Wat kan geel spul op de hoofdhuid betekenen?

Op uw hoofd en gezicht kunt u eczeem hebben met vette schilfers. De schilfers zitten vaak tussen de haren, wimpers, in de wenkbrauwen, naast de neus en achter en in de oren.

Bij dit eczeem komen er gele of bruine, vettige schilfers op de huid. Dit kan jeuk geven. Uw huid wordt rood als u een lichte huid heeft. Uw huid kan lichter worden als u een getinte of donkere huid heeft.

Seborrhoisch eczeem is een ernstiger vorm van roos, waarbij op de hoofdhuid grijswitte soms gelige schilfers en korstjes neergeslagen zijn. De gehele hoofdhuid of delen van de hoofdhuid is of zijn rood verkleurd.

Een jeukende hoofdhuid gaat vaak gepaard met een aanhoudende kriebel, soms met kleine wondjes of korstjes op de hoofdhuid. Dit kan komen door ophoping van haarproducten, allergieën of zelfs een schimmelinfectie.

De meest voorkomende oorzaken

Seborroïsch eczeem

Seborroïsche dermatitis of seborroïsch eczeem wordt verklaard door de woekering van een gist die zich met name in de talg ontwikkelt. Die gist heet Malassezia furfur. Het is een microscopisch kleine schimmel die van nature op de huid voorkomt.

Maar als de schimmel zich overmatig vermeerdert op de hoofdhuid, ontstaan er rode plekken met grote vette schilfers. Dit zijn de symptomen van seborroïsche dermatitis. In dit geval is de jeuk van de hoofdhuid niet permanent, maar intermitterend.

Het eczeem komt doordat het huidvet (talg) verandert. Als dit huidsmeer verandert, gaan de gistcellen op de huid waarschijnlijk sneller groeien. Iedereen heeft gistcellen op de huid. Maar als het er heel veel zijn, kunnen ze een ontsteking van de huid geven.

Het eczeem kan erger worden: bij stress bij kou en droge lucht als u vaak een muts of pet draagt.

Dit eczeem kan geen kwaad. Het is ook niet besmettelijk: u kunt het niet van iemand anders krijgen en ook niet aan iemand anders doorgeven.

Al deze huidziekten ontwikkelen zich met opflakkeringen afgewisseld met rustige periodes. Seborroïsch eczeem is een chronische aandoening die met de juiste behandeling goed kan worden beheerst. Vaak komen flare-ups voor tussen lange periodes van inactiviteit.

Roos

Roos, dode huidcellen die eruitzien als kleine schilfertjes, is een gevolg van een reactie van de behaarde hoofdhuid op de overmatige groei van een gist. Deze gist, malassezia furfur geheten, kan behandeld worden met een speciale shampoo waarin zink en selenium zitten.

Roos kan ook veroorzaakt worden door een verhoogde talkproductie. Hierbij zien we in de haren honderden kleine witte vlokjes.

Roos die niet goed wordt behandeld geeft behalve jeuk ook haaruitval.

Droge hoofdhuid

Een droge hoofdhuid voelt vaak strak aan en kan schilfering vertonen zonder dat er sprake is van een vettige structuur. De huid kan rood en schraal aanvoelen, terwijl het haar er dof en futloos uitziet.

Droge huid van de hoofdhuid geeft ook jeuk en fijne schilferingen. Meestal hebben mensen ook last van droge huid elders op het lichaam.

Koude lucht in de winter en droge lucht door airconditioning in de zomer onttrekken vocht aan de huid. Hierdoor kan je hoofdhuid strak en droog aanvoelen.

Als de natuurlijke moisture- ofwel vochtbalans is verstoord, kan een jeukende, droge schedel het resultaat zijn. Een droge, jeukende hoofdhuid kan komen door veroudering of huidcondities zoals atopische dermatitis of psoriasis.

Atopisch eczeem

Eczeem op de hoofdhuid kan ook hevige jeuk veroorzaken. Je hebt meer kans op eczeem als je een atopische huid hebt, die droog en poreus is. Daardoor vervult ze haar barrièrefunctie niet goed.

Zo kunnen eczeemplekken op verschillende delen van het lichaam verschijnen, waaronder de hoofdhuid. De rode plekken gaan gepaard met fijne witte schilfertjes die op de schouders vallen.

Mensen met atopisch eczeem kunnen ook eczeem hebben van de hoofdhuid, dat ook gepaard kan gaan met rode bultjes en haaruitval.

Allergisch contacteczeem en irritatie

In sommige gevallen is het gebruik van bepaalde producten voldoende om allergisch contacteczeem te veroorzaken. Wees dus voorzichtig met te agressieve shampoos, slecht aangepaste haarverzorgingsproducten of producten van je kapper (kleuringen, behandelingen, highlights, enz.).

Dit herken je aan een acute jeukende huiduitslag gepaard met rode vlekken, bultjes en soms vochtblaasjes en blaren, die niet alleen op de hoofdhuid zitten maar ook op delen van het gezicht (voorhoofd, rondom ogen en oren) en de nek en de hals.

De allergische reactie is vaak gericht op parfumstoffen in gels, spoelingen en shampoos, haarverfstoffen en schuim makende stoffen.

Een jeukende hoofdhuid met enige roodheid en zonder al teveel schilfers kan ontstaan door een reactie op bepaalde bestanddelen van haargels, spoelingen en parfum. De meest bekende is een irritatiereactie op SLS (sodium laureth sulfaat), een bekende irritants in vele shampoomerken.

Shampoo, conditioner, haarlak of andere stylingproducten kunnen ingrediënten bevatten waar je hoofdhuid gevoelig op reageert. Dat betekent niet dat een product niet goed is, maar wel dat je hoofdhuid gevoelig kan reageren op bepaalde ingrediënten.

Heb je een geïrriteerde hoofdhuid na het verven of na het ontkleuren van je haar? Dan kan je hoofdhuid tijdelijk gevoeliger zijn. Je kunt last krijgen van roodheid, jeuk of een branderig gevoel.

Hoofdhuidpsoriasis

De derde huidziekte is hoofdhuidpsoriasis. De oorzaak? Een versnelde vernieuwing van huidcellen die zich aan de oppervlakte ophopen en niet afgevoerd raken.

Er ontstaan verheven plekken met rode randen en droge, witachtige schilfers. Deze inflammatoire dermatitis heeft een genetische oorsprong, maar opstoten kunnen door vele factoren worden uitgelokt.

Kenmerkend hiervoor zijn de scherp begrensde roodschilferende en zilverkleurige plakkaten in de haargrenzen en overal op de hoofdhuid. Psoriasis van de hoofdhuid kan ook haaruitval geven.

Psoriasis is een auto-immuunziekte die rode schilferige plekken op het lichaam veroorzaakt. Capitis betekent hoofdhuid, en de schilfers bevinden zich hier met name bij de haargrens.

Psoriasis ontstaat door een versnelde celdeling in combinatie met een afwijkende afweerreactie. Door deze versnelde celdeling, ontstaan schilfers die dikke plakkaten vormen. Deze plakkaten zijn de veroorzakers van de jeuk.

Psoriasis is een chronische huidaandoening die niet besmettelijk is.

Pityriasis amiantacea

Deze conditie is een uiting van een onderliggende aandoening zoals seborrhoisch eczeem, psoriasis en hoofdschimmel. Kenmerkend zijn de plakkerige gele tot geelgroene schilfers op de hoofdhuid waarbij de haren aan elkaar vast zijn gaan plakken.

Schimmelinfectie of ringworm

Een schimmelinfectie van de hoofdhuid en -haren gaat ook gepaard met schilfering en plakkaten. De kleur van de schilfers (wit, geel, groen) geeft vaak een aanwijzing van de betreffende schimmelsoort. Een schimmelinfectie geeft ook haaruitval.

Ringworm is, anders dan de naam doet vermoeden, geen worm maar een schimmelinfectie. De schimmel tast de hoofdhuid aan en dringt diep door in de haarfollikels, waardoor de haren uitvallen.

Ronde, rode jeukende kale plekken zijn hiervan het gevolg. Valt de infectie mee, dan kan er gewoon een antischimmelmiddel gebruikt worden. Is de infectie hevig, dan moeten orale schimmelwerende medicijnen ingenomen worden.

Je kunt ook last hebben van huidschimmel op je hoofd. Dit geeft veel jeuk en kan haaruitval veroorzaken. Ga bij een hoofdschimmel altijd naar je huisarts.

Folliculitis en ontsteking

Een folliculitis op de hoofdhuid herken je aan jeuk en puskopjes. De oorzaak is een bacteriële, schimmel of gistinfectie.

Folliculitis decalvans Hierbij is er geen sprake van een infectie maar van een auto-immuun ontsteking die gericht is om de eigen haarwortels te vernietigen. Deze ontsteking gaat gepaard met roodheid, verlittekening en haaruitval.

Wanneer deze verschijnselen ontstaan moet je denken aan een aantal (zeldzame) auto-immuunziekten zoals CDLE, folliculitis decalvans en lichen planopilaris.

Hoofdluis en schurft

De meest bekende infectie van de behaarde hoofd is waarschijnlijk de hoofdluis. Deze luizen voeden zich met bloed die ze uit de hoofdhuid zuigen. De luizen en de eitjes zitten vast aan de haren.

Hoofdluizen zijn kleine beestjes die leven op warme behaarde plekjes en die zich vooral voeden met bloed. Ze hebben niets te maken met een slechte hygiëne; ze kiezen zelfs liever voor zo schoon mogelijk.

De luizen verspreiden zich door van het ene hoofd op het andere over te lopen. Ze brengen geen ziektes over maar zijn wel bijzonder hardnekkig.

Minimaal twee weken goed kammen met een netenkam en het haar wassen met een shampoo met dimeticon is de beste remedie. Heeft iemand hoofluis, dan is het belangrijk om iedereen in de directe omgeving ook te behandelen en andere mensen te informeren waar diegene mee in contact is geweest.

Schurftmijten zijn de veroorzakers van de zeer besmettelijke schurft. Schurftmijten zijn zo klein dat ze met het blote oog niet te zien zijn. Ze graven gangetjes in de huid en leggen hier eitjes.

De jeuk wordt echter niet veroorzaakt door het graven van die gangetjes maar door een allergische reactie op de mijt en deze reactie wordt steeds heviger.

Schurft op de hoofdhuid komt vooral voor bij kleine kinderen. Volwassenen en oudere kinderen krijgen vooral schurft op andere plekken op het lichaam.

Stress, hormonen en andere oorzaken

Er zijn nog heel wat andere factoren die jeuk op een gevoelige hoofdhuid kunnen veroorzaken. Ongeschikte haarproducten, opeenvolgende kleuringen en highlights, stress of vervuiling zijn allemaal mogelijkheden.

Een jeukende hoofdhuid kan veel verschillende oorzaken hebben. Bijvoorbeeld een verandering in hormonen, stress, temperatuurverschillen, bepaalde shampoo of eczeem.

Stress kan jeuk geven aan de hoofdhuid. Je zit dan letterlijk met je handen in het haar. Toch is het af te raden om te krabben als je stress hebt.

Ook kunnen hormonen tijdens een zwangerschap stevige jeuk veroorzaken. Niet alleen op het hoofd maar soms over het gehele lichaam.

Soms is er echter niet direct een aanwijsbare oorzaak van jeuk te vinden. Dit kan onschuldig zijn, maar het kan ook betekenen dat er sprake is van een onderliggend probleem, waardoor zenuwuiteinden zijn aangetast.

Een traag werkende schildklier kan ook jeuk en haaruitval geven, samen met andere symptomen zoals gewichtstoename en moeheid.

Hoe herken je de oorzaak aan de klachten?

Heb je last van schilfertjes en een hevig jeukende hoofdhuid? Je moet het verschil weten tussen gewone roos en huidziekten, die soms sterk op elkaar lijkende symptomen hebben.

Dit is het geval bij seborroïsch eczeem en hoofdhuidpsoriasis. In alle drie de gevallen klonteren de schilfertjes samen in plekken die jeuk kunnen veroorzaken.

Wat kun je zelf doen?

Niet krabben

Ten eerste is het belangrijk om te weerstaan aan de verleiding om te krabben, ook al is dat moeilijk! Krabben maakt het probleem alleen maar erger en je riskeert irritaties die kunnen gaan infecteren.

Hoewel de jeuk soms niet te harden is, is het advies om zo min mogelijk te krabben aan je hoofdhuid. Krabeffecten geven soms wondjes die weer op hun beurt kunnen jeuken.

Wat je wél moet doen, is je hoofdhuid zacht behandelen, met producten die niet agressief zijn voor de huid.

Mild wassen

Was je haar minder vaak. 1 tot 3 keer per week is voldoende, afhankelijk van je haartype of de omgeving. En gebruik hiervoor een zachte, niet-irriterende shampoo.

Was je haar met lauwwarm water. Gebruik niet meer haarproducten dan nodig. Gebruik een shampoo die past bij jouw haar- en hoofdhuidtype. Spoel shampoo altijd goed uit.

‘Normale’ zepen en shampoos kunnen je huid irriteren. Dit komt vaak door parfum, conserveringsmiddelen of andere ingrediënten.

Door een milde, neutrale shampoo en douchcrème te gebruiken (zonder parfum), verzorg je de huid beter.

Een gevoelige hoofdhuid geeft vaak aanleiding tot jeuk, irritatie soms roodheid en pijnlijke sensaties. Diverse factoren zoals vervuiling, stress, dieet of te agressieve producten kunnen de hoofdhuid gevoeliger maken.

Let op ingrediënten

Reageert je hoofdhuid gevoelig op een bepaald product? Stop dan met het gebruik en kies een alternatief dat beter bij je haar- en hoofdhuidtype past.

Bouw nieuwe producten bij voorkeur één voor één op. Zo merk je sneller hoe je hoofdhuid erop reageert.

Droog zonder wrijven

Droog je haar door het zachtjes te deppen met een handdoek. Maar bovenal, vermijd wrijven of schrobben van je haar, want hiermee riskeer je je hoofdhuid nog meer te irriteren.

Nadat je je haren hebt gewassen is het beter om het droog te deppen in plaats van te wrijven. Je haar of hoofdhuid droogwrijven kan je huid irriteren.

Als je een haardroger gebruikt, zet hem dan op de koudste stand. Beter nog, laat je haar aan de lucht drogen.

De hitte van de haardroger maakt je huid nog droger, wat meer irritatie betekent. Overmatig gebruik van een föhn, stijltang of krultang kan de hoofdhuid uitdrogen en jeuk verergeren.

Vermijd druk, warmte en ophoping

Zorg ervoor dat je hoofdhuid kan ademen, dus vermijd petten, hoeden, mutsen en opgestoken kapsels of staartjes.

Een pet dragen maakt het eczeem erger. Het is belangrijk dat de huid op een natuurlijke manier kan ‘luchten’.

Bind het haar niet te strak samen en laat het overdag voldoende ademen om pijn aan de hoofdhuid en haarverlies te voorkomen.

Stylingproducten kunnen zich ophopen op de hoofdhuid en irritatie veroorzaken. Gebruik zo min mogelijk haarlak, gels en mousses, en was je haar regelmatig om resten te verwijderen.

Verzorg de huid voorzichtig

Verzorg je jeukende hoofdhuid met neutrale lotion of crème. Met een neutrale hoofdhuid lotion verzorg je de huid, wat de vochtbalans ondersteunt.

Een voedende hoofdhuidolie kan helpen om vocht vast te houden en de huid te kalmeren. Breng de olie aan en masseer zachtjes in voor het slapen gaan.

Masseer je hoofdhuid zachtjes als je de neiging voelt om te krabben.

Combineer dit met een regelmatige hoofdhuidmassage, die de bloedsomloop stimuleert en helpt bij het verdelen van natuurlijke oliën.

Je kunt ook een speciaal masker aanbrengen om irritatie en jeuk te verzachten.

Beperk stress en uitdroging

Probeer de stress die je ervaart te verminderen. In de tussentijd kun je de andere tips opvolgen om op korte termijn je jeukende hoofdhuid te kalmeren.

Zorg voor gezonde en evenwichtige voeding voor een rustige hoofdhuid.

Drink voldoende water en eet voedingsmiddelen rijk aan omega-3 vetzuren, zoals zalm, walnoten en avocado.

Door voldoende (water) te drinken, bij voorkeur minimaal 1,5 liter per dag, ondersteun je de vochtbalans van je huid van binnenuit.

Behandeling bij seborroïsch eczeem

Je kunt een speciale shampoo gebruiken om je hoofdhuid langdurig te kalmeren.

Misschien heeft u veel last van het eczeem. Dan kunt u een speciale crème, shampoo of lotion gebruiken die werkt tegen gisten en schimmels.

Bij plekken tussen de haren kunt u antiroos-shampoo proberen. Als dit niet helpt, kan uw huisarts een speciale shampoo voorschrijven, zoals ketoconazol voor op de hoofdhuid.

Gebruik deze shampoo 2 keer per week. Doe dit 2 tot 4 weken lang. Zorg dat het niet in uw ogen komt.

Vaak ziet u na 1 week behandelen al verbetering. Meestal is het eczeem na ongeveer 4 weken weg.

De kans dat het eczeem terugkomt is groot. Er blijven namelijk altijd gistcellen op de huid. Die kunnen weer gaan groeien.

U kunt proberen om te voorkomen dat het eczeem weer erger wordt door: een shampoo en zeep zonder parfum te blijven gebruiken geen muts of pet te dragen goed met stress om te gaan.

De meest toegepaste behandeling van seborroïsch eczeem op de hoofdhuid bestaat uit gebruik van speciaal ontwikkelde shampoos die niet alleen helpen de schilfers en korstjes van de huid te verwijderen, maar ook het opnieuw ontstaan van een schilferige hoofdhuid voorkomen.

Veel shampoos worden specifiek voor seborroïsch eczeem ontwikkeld. Deze kunnen één of meer dan de volgende actieve bestanddelen bevatten, zoals Climbazol, Pirocton olamine, Polidocanol, ontstekingsremmende bestanddelen zoals salicylzuur en resorcinol, mineralen zoals zink of middelen tegen schimmelinfecties, zoals ketoconazol.

Deze ingrediënten kunnen helpen bij de behandeling van seborroïsch eczeem. Shampoos kunnen de schilfers en de korsten op de hoofdhuid kalmeren.

In ernstige gevallen kan een dermatoloog of een arts een middel tegen schimmelinfecties, zoals ketoconazol, metronidazol of azelaïnezuur, voorschrijven dat inwerkt op de malassezia-gistsoort of lotions met ontstekingsremmende corticosteroïden.

Meer recentelijk worden bij seborroïsch eczeem plaatselijk aan te brengen immunomodulatoren zoals tacrolimus of pimecrolimus toegepast.

Behandeling bij droge hoofdhuid en irritatie

Gebruik een milde, hydraterende shampoo. Vermijd shampoos met agressieve reinigers zoals sulfaten en kies voor een variant die hydraterende ingrediënten bevat zoals glycerine of aloë vera.

Vermijd heet water bij het wassen. Heet water kan de natuurlijke oliën van je hoofdhuid aantasten en uitdroging verergeren.

Gebruik lauw water om je haar en hoofdhuid te wassen en spoel shampoo en conditioner goed uit om verdere irritatie te voorkomen.

Gebruik een shampoo die geschikt is voor een jeukende hoofdhuid en vrij is van irriterende stoffen zoals sulfaten en parfum.

Ingrediënten zoals tea tree olie of kamille kunnen helpen bij het kalmeren van de hoofdhuid.

Producten met natuurlijke extracten zoals tea tree olie, aloë vera of pepermunt kunnen helpen om de hoofdhuid te verzachten en jeuk te verminderen.

Als je merkt dat je hoofdhuid snel rood en geïrriteerd raakt na het gebruik van bepaalde haarproducten, kan een allergische reactie de oorzaak zijn.

Merk je dat je klachten steeds ontstaan na het gebruik van een bepaald product? Stop dan tijdelijk met het gebruik en kijk of de irritatie afneemt.

Behandeling bij psoriasis

Psoriasis vergt een speciale behandeling: eerst moeten de dikke schilfers verwijderd worden met een ontschilfermiddel met salicylzuur. Daarna kunnen er middelen gebruikt worden die cortisonen bevatten.

In geval van atopisch eczeem, seborroïsch eczeem of hoofdhuidpsoriasis kan je arts een behandeling voorschrijven om de opstoten te kalmeren.

Tijdens de remissie is je hoofdhuid nog kwetsbaar en gebruik je best specifieke milde, niet-ontvettende shampoos die je in de apotheek kunt kopen om de aanvallen te spreiden en jeuk tegen te gaan.

Wanneer naar de huisarts?

Blijft je jeukende of droge hoofdhuid ondanks bovenstaande tips aanhouden of verergeren de klachten? Dan is het verstandig om een dermatoloog te raadplegen.

Een geïrriteerde hoofdhuid gaat vaak vanzelf weer over. Soms is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts, bijvoorbeeld als:

• Je klachten langer dan twee weken aanhouden.
• Je hoofdhuid erg rood, warm of pijnlijk wordt.
• Er pus, vocht of gele korstjes ontstaan.
• Je veel haar verliest of kale plekken krijgt.
• De jeuk of het branderige gevoel steeds erger wordt.

Heb je het idee dat je hoofdhuid ontstoken is? Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn als je naast roodheid ook last hebt van pijn, zwelling, pus of korstjes.

Ook als een ontstoken hoofdhuid niet overgaat of je je zorgen maakt over de klachten, is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts.

Raadpleeg altijd een dermatoloog als symptomen van seborroïsch eczeem niet reageren op frequent gebruik van medicinale shampoos.

Neem ook contact op als door seborroïsch eczeem aangetaste plekken ontstoken raken, vloeistof of pus wordt uitgescheiden, korsten worden gevormd of als een plek zeer rood of pijnlijk wordt.

Welke onderzoeken kunnen nodig zijn?

In veel gevallen kan de diagnose op het blote oog worden gesteld. Bij twijfel wordt er altijd een huidbiopsie gedaan.

Soms is ook een bloed- of urine onderzoek nodig. Bij verdenking op een allergie worden er allergietesten uitgevoerd, dit kan een bloedtest zijn en/of een plaktest met de verdachte stoffen.

Beter is zo snel mogelijk de oorzaak op te sporen en deze te behandelen. Ga in ieder niet geval niet zelf huismiddeltjes proberen als je de diagnose niet weet. Deze middeltjes kunnen soms averechts werken.

tags: #jeuk #en #geel #spul #op #je