Hoe ziet huidkanker eruit? Foto’s en herkenning van verdachte plekjes

Huidkanker ziet er bij iedereen anders uit vanwege verschillen in huidskleur, tumorgrootte en -locatie, en het type huidkanker. Toch zijn er enkele algemene tekenen van huidkanker waar je op kunt letten.

Huidkanker uit zich vaak als een verandering op je huid: een plekje, moedervlek, litteken of laesie die nieuw is verschenen, of een plekje dat al langer aanwezig was maar recent van uiterlijk is veranderd. Het verdachte plekje, de moedervlek, het litteken of de laesie kan er anders uitzien dan andere plekjes, moedervlekken, littekens of laesies op je huid, en het kan bloeden of jeuken.

Raadpleeg een dermatoloog als u een verdacht plekje op uw huid opmerkt. Verspil geen tijd met het vergelijken van uw moedervlek of litteken met verschillende afbeeldingen van huidkanker. Huidkanker op uw lichaam kan er anders uitzien dan huidkanker op online afbeeldingen.

Wanneer moet je een plekje laten controleren?

Een vlekje, plekje of knobbeltje op je huid dat er anders uitziet dan normaal, kan huidkanker zijn, maar veel van dat soort plekjes kunnen ook onschuldig zijn. Het kan gaan om een bobbeltje dat een lichtere kleur heeft, of om een plekje dat verschillende kleuren heeft of een onregelmatige rand.

Men dient altijd verdacht te zijn op een huidkanker indien de huid verandert op een onverklaarbare wijze. De drie belangrijkste symptomen van een huidkanker zijn: een ruw, makkelijk bloedend plekje, een wondje dat niet vanzelf geneest of een vreemd rood of zwart gezwelletje dat u niet kan verklaren.

Ook dient u alert te zijn bij moedervlekken die plotseling groter worden, jeuken, bloeden, of vreemd gaan uitzien. Soms kan huidkanker ook jeuk of pijn geven.

• Een ruw aanvoelend plekje dat schilfert, korstjes vormt of makkelijk bloedt.
• Een wondje of zweertje dat niet geneest, telkens een korstje krijgt en weer opengaat.
• Een nieuw plekje of knobbeltje dat anders is dan de rest van de huid.
• Een moedervlek die verandert in vorm, kleur, grootte of structuur.
• Een plek die jeukt, pijn doet, gevoelloos wordt of blijft bloeden.

Voel of zie je iets anders dan normaal en is dat na 2 weken nog zo? Of vertrouw je het niet? Bespreek het dan met je huisarts.

Herken je een symptoom? Of voel of zie je iets anders dan normaal op je huid? Maak je niet gelijk heel druk: het hoeft geen kanker te zijn. Maar laat het wel controleren door je huisarts als het na 2 weken nog niet weg is.

Hoe ziet huidkanker eruit op foto’s?

De foto’s in deze folder helpen u bij het herkennen van zowel onschuldige als verdachte moedervlekken en kunnen gebruikt worden bij het zelfonderzoek van de huid. Bij twijfel is het verstandig het zekere voor het onzekere te nemen en naar uw huisarts of dermatoloog te gaan.

Veel van de onderstaande afbeeldingen tonen huidkanker bij mensen met een lichtere huidskleur. Voor afbeeldingen en informatie over huidkanker bij mensen met een donkere huidskleur, klik hier.

Huidkanker kan op foto’s herkenbaar zijn als een ruw, makkelijk bloedend plekje, een wondje dat niet geneest of een vreemd zwart of donker gezwelletje. Toch is een foto geen diagnose, omdat huidkanker er per persoon en per huidtype anders kan uitzien.

De drie meest voorkomende soorten huidkanker

Er zijn verschillende soorten huidkanker. De ene soort komt vaker voor dan de andere.

De meest voorkomende huidkankers zijn basaalcelcarcinoom, plaveiselcelcarcinoom en melanoom. Daarnaast zijn er een paar zeldzame soorten huidkanker: huidadnexcarcinoom en merkelcelcarcinoom.

Basaalcelcarcinoom

Basaalcelcarcinoom (BCC) is verreweg de meest voorkomende vorm van huidkanker. BCC kan zich manifesteren als een vleeskleurig, licht transparant en/of glanzend bultje of laesie op de buitenste huidlaag die niet vanzelf verdwijnt.

BCC's groeien meestal langzaam en kunnen soms openbarsten en ulcereren, waardoor de huid niet intact blijft. Basaalcelcarcinoom groeit doorgaans traag en zaait vrijwel nooit uit.

Een basaalcelcarcinoom ontstaat meestal op een plaats die veel in de zon is geweest, zoals het gezicht, de handen en de onderarmen. BCC's verschijnen doorgaans op huidgedeelten die worden blootgesteld aan hoge niveaus van UV-straling van de zon, zoals het hoofd, de nek, de oren en de achterkant van de armen en handen.

Deze vorm van huidkanker komt ook op steeds jongere leeftijd voor. BCC kan overal ontstaan en kan zich zelfs ontwikkelen op plaatsen die niet aan de zon zijn blootgesteld, zoals de genitaliën, vooral bij mensen met een donkere huidskleur.

Hoe herken je een basaalcelcarcinoom?

Een basaalcelcarcinoom lijkt in het begin vaak op iets anders. Bijvoorbeeld op een glad knobbeltje of zweertje. Soms lijkt het op een plekje met eczeem of ziet het er uit als een moedervlek.

• Een glanzend, parelwit of roze bultje of knobbeltje.
• Een vleeskleurig, licht transparant en/of glanzend bultje.
• Een bultje met een korst die steeds weer opengaat en dichtgaat.
• Een open wond die bloedt, vocht afscheidt of korstjes vormt en minstens twee weken open blijft.
• Een rode, verheven plek of geïrriteerde plek die korstjes kan vormen of jeuken, maar over het algemeen geen pijn doet.
• Een roze uitgroei met een verhoogde rand en een korstvormige inkeping in het midden.
• Een littekenachtig, wit, geel of wasachtig gebied, vaak met een onduidelijke rand.
• Een donkergekleurde, gepigmenteerde, parelmoerachtige en doorschijnende huidafwijking.
• Een wondje dat niet geneest.

Het basaalcelcarcinoom kan ook oppervlakkig van karakter zijn. Het kan dan sterk lijken op een eczeem- of schimmelplekje, maar het reageert dan niet op de daarvoor gebruikelijke behandeling.

Oppervlakkige basaalcelcarcinomen worden relatief vaker op de romp gezien en komen ook relatief vaker bij jonge mensen voor. Gepigmenteerde basaalcelcarcinomen zijn niet zeldzaam.

Klassiek voor het meest algemene nodulaire type is het glazige weefsel met kenmerkende bloedvaatjes erin. Het weefsel is glazig, mooi afgerond en afgrensbaar van de normale huid en in het weefsel zijn kleine bloedvaatjes zichtbaar.

Als de tumortjes groter worden kan er ook een soort kratertje in ontstaan. Typisch is dat daar steeds een korstje opkomt dat er na verloop van tijd af valt en weer terug komt.

Plaveiselcelcarcinoom

Plaveiselcelcarcinoom van de huid, ook wel plaveiselcelcarcinoom of cutaan plaveiselcelcarcinoom genoemd, is de op één na meest voorkomende vorm van huidkanker, na basaalcelcarcinoom.

Veel plaveiselcelcarcinomen verschijnen als wonden die niet genezen. Ze groeien relatief langzaam en kunnen er rood, schilferig, kratervormig, geërodeerd of bobbelig uitzien.

De meeste plaveiselcelcarcinomen ontstaan op de huid op plaatsen die zijn blootgesteld aan ultraviolette straling, zoals de oren, nek en het hoofd. Ook het gezicht, de handen, de onderarmen, de kruin bij kalende mannen en de onderbenen zijn veelvoorkomende plaatsen.

Hoewel minder vaak, kunnen ook de lippen plaveiselcelcarcinoom ontwikkelen. Plaveiselcelcarcinoom kan ontstaan in beschadigde en ontstoken huidgebieden, zoals op of rond littekens, chronische zweren en oude brandwonden.

Hoe herken je een plaveiselcelcarcinoom?

Een plaveiselcelcarcinoom kan eruitzien als een bleekroze, ruw knobbeltje. Het wordt langzaam groter en doet soms pijn.

• Een ruw aanvoelend bultje of uitgroei, dat kan korsten en bloeden.
• Een bleekroze bultje dat ruw aanvoelt.
• Een bleekroze bultje met een schilferig wit plekje in het midden van het bultje.
• Een rode, schilferige of ruwe plek.
• Een wratachtige groei.
• Een open wondje met een harde rand.
• Een wond of zweer die niet lijkt te genezen, of een zweer die geneest en vervolgens terugkomt.
• Een niet-genezende, schilferige zweer, korst of wrat die zomaar bloedt.
• Pijn of jeuk aan de plek.

Ze variëren in grootte en kunnen gevoelloosheid, pijn en spierzwakte veroorzaken als ze een nabijgelegen zenuw aantasten.

Plaveiselcelcarcinomen worden vooral gezien bij mensen die in hun leven langdurig aan de zon blootgesteld geweest zijn. Het gaat meestal om niet-glazige tumortjes met korstvorming.

Plaveiselcelcarcinomen aan de oren, neus en lip hebben een vergroot risico op uitzaaien. Plaveiselcelcarcinomen kunnen uitzaaien; het risico daarop is afhankelijk van de groeiwijze, de grootte en de plek op de huid waar het zit.

Melanoom

Melanoom is de derde meest voorkomende vorm van huidkanker, na basaalcelcarcinoom en plaveiselcelcarcinoom. Melanoom komt echter veel minder vaak voor dan deze twee andere huidkankers.

Het melanoom is een huidkanker die uitgaat van de melanocyten van de huid, dat zijn de pigmentvormende cellen. De meeste melanomen presenteren zich als donkere, moedervlekachtige plekken die grillig uitgroeien.

Melanoom kan er bij verschillende mensen anders uitzien, maar het kan zich manifesteren als een vlek die afwijkt van andere vlekken op de huid. Het kan een lichtere of donkere moedervlek of laesie zijn dan de omliggende, of een grotere of kleinere moedervlek of laesie.

Een melanoom kan een nieuw plekje zijn, of een moedervlek die verandert. Net als bij andere vormen van huidkanker is een nieuw verschijnende of veranderende vlek, laesie of moedervlek op de huid een teken dat moet worden beoordeeld.

Hoe herken je een melanoom?

• Een moedervlek of huidafwijking die asymmetrisch is of onregelmatige randen heeft.
• Een moedervlek of huidafwijking die veelkleurig is.
• Een vlek met verschillende kleuren, bijvoorbeeld zwart, bruin, rood of wit.
• Een moedervlek of huidafwijking waarvan de kleur zelf heeft verloren of waarvan de kleur in de omgeving is verdwenen.
• Een grotere of anderszins afwijkende plek, moedervlek of huidafwijking dan andere op uw huid.
• Een vlek die groter wordt of van vorm verandert.
• Een plek die groter is dan 5 mm.
• Een moedervlek die ineens groter wordt en een andere vorm of kleur krijgt.
• Een plek die recent is verschenen of recent is veranderd.
• Jeuk, pijn of bloeden aan de plek.

Melanomen kunnen vrij makkelijk uitzaaien. De kans hierop is vooral afhankelijk van de dikte van het melanoom.

Melanomen kunnen overal op het lichaam voorkomen, maar komen het meest voor op de romp, de benen of de armen. Melanomen kunnen op alle leeftijden voorkomen, maar komen vaker voor bij mensen met een lichte huid.

Soms is een melanoom echter geheel of gedeeltelijk pigmentloos. Daarom moet ook een niet-gepigmenteerd plekje dat groeit, verandert of klachten geeft door een huisarts of dermatoloog worden beoordeeld.

Actinische keratosen: voorstadia van huidkanker

Actinische keratosen zijn voorstadia van huidkanker met cellen die zich kunnen ontwikkelen tot plaveiselcelcarcinoom. Ze worden ook wel zonnekeratosen genoemd en worden veroorzaakt door schade door UV-straling.

Een individuele actinische keratose is een klein, droog, schilferig of korstig plekje op de huid. Actinische keratosen komen veel voor en hebben een ruwe textuur die voelbaar is.

De kleur varieert van rood tot donkerbruin, wit, huidkleurig of een combinatie van kleuren. Artsen adviseren verwijdering omdat sommige actinische keratosen zich tot kanker kunnen ontwikkelen, maar het is niet te voorspellen welke dat wel of niet zullen doen.

Merkelcelcarcinoom

Merkelcelcarcinoom is een zeldzame, agressieve vorm van huidkanker die veel vaker dan basaalcelcarcinoom of plaveiselcelcarcinoom uitzaait naar andere delen van het lichaam.

Merkelcelcarcinoom manifesteert zich vaak als een vleeskleurige of blauwrode, koepelvormige knobbel op de huid. Het kan lijken op een snelgroeiende gerstkorrel of cyste.

Het verschijnt meestal op huidgedeelten die zijn blootgesteld aan UV-straling van de zon, zoals het gezicht, hoofd, nek of de armen. Het komt meestal voor bij mensen van hoge leeftijd op de aan zon blootgestelde huid.

Kenmerken van merkelcelcarcinoom

• Een koepelvormig bultje op je huid.
• Een pijnloze, stevige bult die roodpaars of huidkleurig kan zijn.
• Een glanzend of parelachtig bultje op een huidgedeelte dat veel aan de zon wordt blootgesteld.
• Een dieprode kleur en sterk bolvormige groeiwijze.
• Knobbels die groot genoeg worden om te worden gezien of gevoeld als bultjes onder de huid, meestal in de nek of onder de arm.

Merkelcelcarcinoom wordt soms ook wel een neuro-endocrien carcinoom van de huid genoemd, omdat het ontstaat uit de Merkelcellen, de tastreceptoren die deel uitmaken van het neuro-endocriene systeem.

Waar ontstaat huidkanker meestal?

De meeste huidkankers vinden we op aan zon blootgestelde delen van het lichaam, zoals het gezicht, de hoofdhuid bij kalende mannen, hals, nek, decolleté, onderarmen en handruggen.

Huidkanker komt het meest voor op plekken van het lichaam die veel in de zon komen, zoals het gezicht, de romp, de handen, de armen en de benen. Beginnende huidkanker op het gezicht komt vaak voor, omdat de huid daar veel zon krijgt.

Let op plekjes die ruw aanvoelen, blijven bloeden of niet genezen, vooral op neus, oren, lippen en rond de ogen.

Hoe ontstaat huidkanker?

Huidkanker ontstaat wanneer gewone huidcellen ontaarden in kwaadaardige cellen die ongeremd kunnen delen. De belangrijkste oorzaak voor het ontstaan van huidkanker is blootstelling aan zonlicht.

Huidkanker ontstaat doordat bepaalde cellen van de huid en huidaanhangsels zich ongeremd gaan delen. Dit gebeurt wanneer het erfelijk materiaal, het DNA, van deze cellen beschadigd raakt.

Door deze schade verliezen huidcellen de controle over hun groei, wat kan leiden tot het ontstaan van huidkanker. Beginnende huidkanker start dus al met beschadigde cellen, nog voordat er duidelijke klachten zijn.

Uit studies blijkt dat langdurige blootstelling aan ultraviolette straling de belangrijkste oorzaak is van huidkanker. Deze straling komt niet alleen van de zon, maar ook van zonnebanken, hoogtezonnen en solaria.

UV-straling kan het DNA in huidcellen beschadigen. Vooral blootstelling aan UV-straling tijdens de kinderjaren en herhaald verbranden in de zon verhogen het risico op het ontwikkelen van huidkanker op latere leeftijd.

Beschadiging van de huidcellen door zonlicht stapelt zich op. Zonverbranding in de jeugd kan tientallen jaren later na de verbranding bijdragen aan het ontstaan van huidkanker.

Wie loopt extra risico?

Hoewel huidkanker in theorie bij alle mensen kan optreden, zijn er een aantal risicogroepen bekend die een extra risico hierop hebben.

• Mensen met een lichte huid lopen meer risico op huidkanker dan mensen met een donkere huid.
• Mensen met sproeten, een lichte huid of lichte ogen, en lichtblond of rood haar die van nature makkelijk verbranden in de zon, horen ook tot de risicogroep.
• Mensen die veel onder de zonnebank gaan of van wie de huid regelmatig door de zon is verbrand, hebben meer kans op melanoom.
• Huidkanker komt vaker voor bij oudere mensen omdat ze relatief meer zonnestralen op hun huid hebben gehad.
• Huidkanker komt vaak voor in families, door erfelijke gevoeligheid en factoren zoals huidtype en leefstijl.
• Mensen met een verlaagde afweer, bijvoorbeeld door AIDS, orgaantransplantaties of bloedkanker, lopen een verhoogd risico op huidkanker.

Hoe onderzoek je je huid?

Als je je lichaam goed kent, ben je alerter op veranderingen. Als je weet hoe je huid er normaal gesproken uitziet en aanvoelt, herken je het makkelijker als er iets verandert.

Zorg voor voldoende licht. Ga voor de spiegel staan en kijk rustig naar je huid. Bekijk je gezicht, je hals, de schouders, je armen, je handen, borstkas, buik, rug, benen en voeten.

Kijk of je moedervlekken zijn veranderd, zoals een plekje dat ineens ruwer is geworden of verkleurd. Kun je het zelf niet zien? Pak dan een handspiegel of vraag bijvoorbeeld je partner om hiernaar te kijken.

Let extra goed op de plekken waar de zon veel op schijnt. Let op moedervlekken die anders zijn dan normaal en op plekjes die niet genezen, jeuken of bloeden.

Door goed naar je huid te kijken en door deze te bevoelen, vallen afwijkingen je eerder op. Er is geen wetenschappelijk bewijs voor hoe vaak je je huid moet bekijken.

Sterker, te vaak checken kan leiden tot stress en onnodige medische onderzoeken. Maar over het algemeen geldt: als je weet hoe je huid er normaal gesproken uitziet en voelt, herken je het makkelijker als er iets verandert.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Ga bij een plekje dat je niet vertrouwt altijd naar je huisarts. Als het nodig is, stuurt de huisarts je door naar de dermatoloog, de huidarts.

Voel of zie je iets anders dan normaal en is dat na 2 weken nog zo? Of maak je je zorgen? Neem dan contact op met de huisarts.

Een plekje dat langer dan drie weken open blijft, telkens een korstje krijgt en weer open gaat, kan wijzen op huidkanker. Een vuistregel is dat een plekje dat er langer dan zes weken zit en niet goed geneest, altijd goed door de huisarts of dermatoloog kan worden beoordeeld, vooral wanneer je boven de 40 jaar bent.

Heb je last van bloedverlies? Ga dan meteen naar je huisarts.

Soms verwijdert je huisarts of de dermatoloog een klein stukje uit het plekje om te laten onderzoeken. Alleen lichamelijk onderzoek en zo nodig aanvullend onderzoek kunnen duidelijk maken of een plekje huidkanker is.

Kan huidkanker uitzaaien?

Huidkanker kan uitzaaien, maar dat komt niet vaak voor. De meeste mensen met een basaalcelcarcinoom of een plaveiselcelcarcinoom hebben geen uitzaaiingen.

Een basaalcelcarcinoom zaait bijna nooit uit en bijna iedereen geneest. Het plaveiselcelcarcinoom kan wel uitzaaien, maar wordt vaak vroeg ontdekt en heeft dan goede vooruitzichten.

Een melanoom kan zich agressief gedragen en uitzaaien. Melanomen zaaien sneller uit dan andere vormen van huidkanker.

Merkelcelcarcinoom is zeldzaam, maar groeit meestal snel en zaait ook snel uit.

Behandeling en vooruitzichten

Hoe eerder huidkanker wordt vastgesteld, hoe gemakkelijker het te behandelen is. Vroegtijdige herkenning van huidkanker is van belang zodat tijdig kan worden gestart met de behandeling.

Welke behandeling je krijgt, ligt aan de soort huidkanker die je hebt. Als het kan, verwijdert de arts de huidkanker door het plekje helemaal weg te snijden.

Andere behandelingen die je kunt krijgen zijn bijvoorbeeld bestraling of een behandeling met een crème of tabletten.

De vooruitzichten bij huidkanker zijn goed. Bijna alle mensen met een basaalcelcarcinoom worden weer beter.

Het plaveiselcelcarcinoom kan uitzaaien, maar bij vroege ontdekking en behandeling zijn de vooruitzichten gunstig. Een melanoom kan agressief zijn, maar als het op tijd wordt herkend en behandeld, is er een grote kans op genezing.

Hoe kun je huidkanker voorkomen?

De kans op huidkanker kun je verkleinen door te ‘weren, kleren en smeren’.

• Blijf uit de zon tijdens de piekuren tussen 12.00 en 15.00 uur waarop de zon op z’n sterkst is.
• Bedek je huid met kleding, het liefst met UV-werende kleding.
• Denk aan een hoed, pet of zonnebril.
• Smeer de onbedekte huid in met zonnebrandcrème met een factor van SPF 30 of hoger.
• Smeer je ruim in en herhaal dit elke 2 uur.
• Zoek op de zonnigste momenten van de dag regelmatig de schaduw op.

Ook als je vroeger veel bent verbrand in de zon, blijft het belangrijk om je huid nu tegen de zon te beschermen. De zonschade die in de huid aanwezig is zal niet meer verdwijnen, maar onvoldoende bescherming kan de beschadiging van de huidcellen laten doorgaan.

Goede bescherming met kleding, hoed en zonnebrandcrème blijft dus heel belangrijk.

Huidkanker ziet er niet bij iedereen hetzelfde uit. Let vooral op nieuwe of veranderende plekjes, ruwe of bloedende afwijkingen, wondjes die niet genezen en moedervlekken met een onregelmatige vorm of meerdere kleuren.

Vergelijk een plekje niet alleen met foto’s op internet, maar laat een verdachte huidafwijking beoordelen door de huisarts of dermatoloog.

tags: #foto #van #huidkanker