Collageen is een structureel eiwit dat van nature in je lichaam voorkomt en onder andere deel uitmaakt van je huid, botten, pezen, kraakbeen en ander bindweefsel. Je lichaam maakt zelf collageen aan, maar de productie neemt geleidelijk af naarmate je ouder wordt.
Orale collageensupplementen worden vooral onderzocht voor huidhydratatie, huidelasticiteit, rimpels, gewrichtsklachten en botgezondheid. De resultaten zijn het meest veelbelovend voor een mogelijke verbetering van de huidhydratatie, terwijl het bewijs voor rimpels, gewrichten, kraakbeen, haar en nagels beperkter en minder eenduidig is.
Wat is collageen?
Collageen is het meest voorkomende eiwit in ons lichaam. Het eiwit wordt aangetroffen in bindweefsel, huid, pezen, gewrichtsbanden, botten en kraakbeen.
Collageen is een structureel eiwit dat van nature in je lichaam voorkomt. Het vormt een belangrijk onderdeel van onder andere je huid, botten, pezen, kraakbeen en ander bindweefsel.
Collageenvezels vormen in de lederhuid een netwerk dat de huid structuur en stevigheid geeft. Elastine zorgt daarbij vooral voor rekbaarheid, terwijl andere stoffen in de huid een rol spelen bij het vasthouden van vocht.
Collageen kun je zien als een soort lijm die je lichaam bij elkaar houdt: zonder collageen zouden botten broos zijn en gewrichten niet soepel kunnen bewegen.
Waar komt collageen in het lichaam voor?
Je vindt collageen terug in verschillende soorten weefsels, zoals de huid, haren, nagels, kraakbeen, spieren en bloedvaten.
Collageen komt ook voor in botten, pezen, tanden en kraakbeen. Het biedt structurele ondersteuning aan weefsels en speelt een belangrijke rol in cellulaire processen, zoals:
- weefselherstel
- immuunrespons
- cellulaire communicatie
- cellulaire migratie (een proces dat nodig is voor weefselonderhoud)
Bindweefselcellen, of fibroblasten, produceren en behouden collageen. Naarmate we ouder worden, wordt de fibroblastfunctie aangetast en vertraagt de collageenproductie.
De belangrijkste typen collageen
Er zijn 28 bekende soorten collageen, waarvan type I het meeste voorkomt in ons lichaam. Bijna 90 procent van alle collageen in ons lijf bestaat uit type I collageen.
Collageen bestaat voornamelijk uit de aminozuren glycine, proline en hydroxyproline.
| Type collageen | Belangrijkste vindplaatsen |
|---|---|
| Type I | Het meest voorkomende type, goed voor 90 procent van het collageen in het menselijk lichaam en komt voor in alle bindweefsels. |
| Type II | Gevonden in gewrichten en tussenwervelschijven. |
| Type III | Het hoofdbestanddeel van reticulaire vezels, deze vezels worden in huid en bloedvaten aangetroffen. |
| Type IV | Onderdeel van de nieren, het binnenoor en de ooglens. |
Type I komt veel voor in de huid, botten en pezen. Type II zit vooral in kraakbeen. Type III vind je onder andere in de huid en verschillende andere bindweefsels.
Voor de huid zijn vooral type I en III relevant.
Waarom neemt de collageenproductie af?
We maken collageen zelf aan, maar vanaf ons 25e levensjaar neemt de aanmaak structureel af.
De concentratie van collageen piekt rond 20-jarige leeftijd, waarna de productie met ongeveer 1 procent per jaar afneemt.
De productie van collageen gebeurt door bindweefselcellen die bekend staan als fibroblasten. Naarmate we ouder worden, vertraagt de collageenproductie.
Dit natuurlijke verouderingsproces begint rond de leeftijd van dertig jaar. Rond de menopauze neemt bij vrouwen de collageenproductie versneld af door een daling van de oestrogeenspiegels.
De structuur van de huid verandert gedurende het ouder worden. Collageen wordt minder efficiënt aangemaakt en bestaande collageenvezels raken geleidelijk meer gefragmenteerd.
Deze veranderingen, samen met het verlies van een ander belangrijk structureel eiwit elastine, leiden tot tekenen van veroudering, zoals een slappe huid en rimpels.
Dat draagt samen met veranderingen in elastine, vochtgehalte en onderhuids weefsel bij aan een dunnere en minder stevige huid.
Ook externe factoren spelen mee. Vooral langdurige blootstelling aan ultraviolette straling versnelt veranderingen in het collageennetwerk van de huid.
Een eetpatroon met veel suiker, maar ook roken, drinken en overmatige blootstelling aan de zon zijn factoren die de afbraak van collageen versnellen.
Wat gebeurt er als je collageen oraal inneemt?
Als je collageen oraal inneemt, komt het eerst in de maag terecht. De enzymen in de maag verknippen het collageen tot aminozuren, dit zijn de bouwstenen van een eiwit.
De aminozuren komen uiteindelijk via de dunne darm in de bloedbaan terecht en worden zo gebruikt waar het lichaam ze nodig heeft.
Wanneer je extra collageen inneemt, in welke vorm dan ook, wordt het afgebroken in de darm. Ons lichaam kan geen collageen absorberen, maar moet het steeds afbreken tot de elementaire bouwstenen.
Collageen wordt tijdens de spijsvertering grotendeels afgebroken tot aminozuren en kleine peptiden. Een deel van de kenmerkende collageenpeptiden kan na inname in het bloed worden teruggevonden.
De gedachte is dat deze bouwstoffen en peptiden vervolgens invloed kunnen hebben op processen in bindweefsel.
De aminozuren proline, glycine en hydroxyproline worden door cellen in het bindweefsel gebruikt om nieuw collageen aan te maken.
Het innemen van aminozuren kan het lichaam en de huid helpen bij tekorten.
Een schep collageenpoeder wordt namelijk niet rechtstreeks naar je gezicht vervoerd en daar als nieuw collageen ingebouwd.
Er bestaat geen enkele garantie dat het collageen dat je opneemt voor je huid, daadwerkelijk in je huid zal terechtkomen.
Hoe groot die invloed in de praktijk is, verschilt per toepassing.
Collageen uit voeding
Collageen zit alleen in dierlijke weefsels. Denk aan huid, botten, kraakbeen, pezen en ander bindweefsel.
Voedingsmiddelen gemaakt van vlees of vis, zoals bouillon en gelatine, bevatten veel collageen. Een portie bouillon van 200 ml, getrokken van botten, bevat ongeveer 4 gram collageen.
Ook de huid van vis bevat veel collageen. Als je bijvoorbeeld sardines, ansjovis of makreel met huid eet, krijg je collageen binnen.
Gelatine is in feite collageen dat door verhitting gedeeltelijk is afgebroken.
Kip met huid, vis met huid en gerechten waarin botten of bindweefsel worden verwerkt kunnen daarom collageen leveren.
Melk, yoghurt en eieren bevatten wel eiwitten, maar zijn geen belangrijke bron van collageen.
Je hoeft overigens geen collageen te eten om collageen te kunnen maken. Aminozuren uit andere eiwitrijke voedingsmiddelen kunnen daar eveneens voor worden gebruikt.
Als je dagelijkse voeding voldoende eiwitten, vitamine C, zink, selenium, zwavel en koper bevat, kan je lichaam zelf genoeg collageen aanmaken.
Je lichaam breekt eiwitten uit voeding af tot bouwstenen (aminozuren), waar het weer nieuwe eiwitten van maakt, zoals collageen.
Collageensupplementen: vormen en soorten
Collageensupplementen zijn verkrijgbaar in verschillende vormen, zoals poeder, tabletten, capsules en gummies. Ook bestaan er vloeibare varianten, zoals drankjes of shots met collageen.
Poeder los je zelf op in bijvoorbeeld water, koffie of vruchtensap.
Gehydrolyseerd collageen
Gehydrolyseerd collageen, ook wel collageenpeptiden genoemd, is collageen dat in kleinere stukjes is geknipt.
Bij veel onderzoeken wordt gehydrolyseerd collageen gebruikt. Daarbij zijn de grote collageeneiwitten door enzymen opgesplitst in kleinere peptiden.
Je ziet hiervoor ook de termen collageenhydrolysaat en collageenpeptiden.
Gehydrolyseerd collageen is namelijk beter verteerbaar en je lichaam kan het gemakkelijk opnemen doordat het bestaat uit kleinere eiwitten.
Voor een supplement is dat een logische vorm. Het lost goed op en het is de vorm waarmee het grootste deel van het humane onderzoek is uitgevoerd.
In supplementen is gehydrolyseerd collageen vaak afkomstig van type I en type III collageen.
Natief collageen
Natief collageen, ook wel ongedenatureerd collageen genoemd, is collageen in zijn oorspronkelijke vorm.
In supplementen is dit meestal collageen type I of type II.
Collageen dat niet gehydrolyseerd is (ongedenatureerd collageen), neemt het lichaam minder goed op. Deze vorm van collageen wordt door het lichaam wel gemakkelijk herkend als een lichaamseigen stof.
De dagdosering van niet gehydrolyseerd ligt veel lager, over het algemeen rond 40 milligram.
Dierlijk of plantaardig collageen?
Collageen kan alleen aangemaakt worden door dieren en mensen. Een vegan variant bestaat officieel dus niet.
Plantaardig collageen bestaat niet. Collageen is namelijk een dierlijk eiwit en komt niet in planten voor.
Bij supplementen wordt er dan ook vaak gekozen voor runder- of viscollageen.
Collageen in supplementen is meestal afkomstig van rund, vis of kip. Dit is belangrijk om te weten als je een allergie hebt, of als je vegetarisch of veganistisch eet.
Er zijn wel producten die plantaardig collageen worden genoemd. Deze producten bevatten vaak de aminozuren waar collageen uit bestaat.
Je lichaam kan hier dan zelf collageen van maken. Vaak bevatten zulke producten ook vitamines en mineralen die de lichaamseigen collageenproductie ondersteunen.
Met plantaardige aminozuren kan het aminozuurprofiel van menselijk collageen nagebootst worden. Een combinatie van de juiste aminozuren en hulpstoffen kan de collageenproductie in het lichaam bevorderen.
Vitamine C en collageen
Ook vitamine C is nodig voor de normale aanmaak van collageen.
Het is wetenschappelijk bewezen dat vitamine C nodig is voor de aanmaak van collageen in je lichaam.
Vitamine C is nodig voor de normale vorming van collageen in het lichaam.
Je kunt vitamine C ook via je voeding binnenkrijgen, bijvoorbeeld via groente en fruit.
Sommige collageensupplementen combineren collageen met vitamine C. Dat is inhoudelijk logisch.
Het is niet wetenschappelijk bewezen dat vitamine C de werking van collageen versterkt.
Meer vitamine C betekent overigens niet automatisch dat je lichaam steeds meer collageen gaat maken.
Als je voeding al voldoende vitamine C levert, hoeft een zeer hoge dosis geen extra voordeel op te leveren.
Als je gezond en gevarieerd eet, krijg je voldoende vitamine C via de voeding binnen. Voedingssupplementen met vitamine C zijn voor de meeste mensen daarom niet nodig.
Werkt collageen voor de huid?
De huid is het onderdeel waarvoor orale collageensupplementen het meest zijn onderzocht. Vooral hydratatie, elasticiteit en zichtbare rimpels komen regelmatig terug in klinische studies.
Een deel daarvan heeft een wetenschappelijke basis, maar niet iedere claim is even sterk onderbouwd.
Huidhydratatie
Voor huidhydratatie zijn de resultaten relatief consistent. Verschillende placebo gecontroleerde onderzoeken laten zien dat de hoeveelheid vocht in de huid na enkele weken collageensuppletie kan toenemen.
Uit een overzicht van 11 onderzoeken kwam naar voren dat het nemen van 3-10 gram collageen per dag, gedurende 69 dagen, leidde tot verbeteringen in de elasticiteit en hydratatie van de huid.
In een onderzoek onder 99 vrouwen werd bijvoorbeeld dagelijks 1 of 5 gram collageenpeptiden gebruikt. Na twaalf weken was het watergehalte van de huid toegenomen en ging er minder vocht via de huid verloren.
De onderzoekers zagen in dat onderzoek overigens geen verbetering van de huiddikte of elasticiteit.
Dat laatste is belangrijk. Een positief resultaat voor één huideigenschap betekent niet automatisch dat collageen alle zichtbare kenmerken van huidveroudering verbetert.
Elasticiteit en rimpels
Ook voor elasticiteit en rimpels zijn positieve resultaten gepubliceerd.
Een meta analyse uit 2023 waarin 26 gerandomiseerde onderzoeken werden samengevoegd, vond gemiddeld een verbetering van huidhydratatie en elasticiteit bij mensen die gehydrolyseerd collageen gebruikten.
Toch is er reden om voorzichtig te zijn met de conclusie dat collageen daarmee bewezen huidveroudering tegengaat.
Een nieuwere analyse uit 2025 keek nadrukkelijk naar de kwaliteit en financiering van de onderzoeken. Over alle onderzoeken samen werden opnieuw gunstige effecten gevonden.
Wanneer alleen onderzoeken van hogere kwaliteit of onderzoeken zonder financiering vanuit de industrie werden bekeken, verdwenen die effecten echter grotendeels.
De meest redelijke conclusie is daarom niet dat collageen niets doet, maar ook niet dat het effect vaststaat.
Er zijn serieuze aanwijzingen voor een verbetering van vooral de hydratatie van de huid. Voor elasticiteit en rimpels is het bewijs interessanter dan een paar jaar geleden, maar nog niet zo sterk dat je een zichtbaar resultaat kunt garanderen.
| Toepassing | Stand van het bewijs |
|---|---|
| Hydratatie van de huid | Meerdere gecontroleerde onderzoeken vinden een verbetering. Dit is momenteel een van de meest consistente uitkomsten. |
| Elasticiteit | Regelmatig worden positieve resultaten gevonden, maar niet in ieder onderzoek. De betrouwbaarheid van het totale bewijs blijft onderwerp van discussie. |
| Fijne lijntjes en rimpels | Er zijn positieve onderzoeken, maar de grootte van het effect verschilt en veel onderzoek heeft banden met de industrie. |
| Nagels | Er zijn enkele positieve studies, maar het aantal goede onderzoeken is klein. |
| Haar | Er is nog onvoldoende goed onderzoek om te stellen dat collageen de haargroei aantoonbaar verbetert. |
Een analyse van Amerikaanse dermatologen-onderzoekers uit 2023 stelt nog steeds dat er geen enkel bewijs bestaat voor een anti-verouderingseffect van collageensupplementen.
Supplementen op basis van collageen worden volop gepromoot als verjongingsmiddelen. Je kan ze kopen als poeder, drankjes of pillen.
Vaak wordt er verwezen naar wetenschappelijk onderzoek. Dat beperkt onderzoek vindt tot op heden geen overtuigend bewijs voor enige werking.
Dermatologen raden het om die reden niet aan.
Collageen voor haar en nagels
Haar en nagels worden vaak in één adem genoemd met collageen. Toch moet je hier onderscheid maken tussen een aannemelijk verhaal en daadwerkelijk bewijs.
Je haar en nagels bestaan voornamelijk uit keratine, niet uit collageen.
Dat collageen aminozuren levert, betekent daarom niet automatisch dat extra collageen je haar sneller laat groeien of je nagels sterker maakt.
Voor nagels is wel wat onderzoek beschikbaar. In een kleine studie gebruikten 25 mensen met broze nagels gedurende 24 weken dagelijks specifieke collageenpeptiden.
De nagels groeiden sneller en braken minder vaak. Het onderzoek had echter geen placebogroep.
Daarmee is het interessant, maar te beperkt om harde conclusies uit te trekken.
Voor haar is de onderbouwing nog zwakker.
Er bestaan studies met supplementen waarin collageen samen met andere ingrediënten wordt gebruikt, maar daardoor kun je het resultaat niet goed aan collageen zelf toeschrijven.
Verwacht dus niet dat collageen een bewezen middel tegen haaruitval is.
Collageen voor gewrichten en artrose
Collageen is niet alleen belangrijk voor de huid. Het maakt ook deel uit van botten, pezen en kraakbeen.
Bij artrose is de balans tussen de opbouw en de afbraak van het kraakbeen verstoord. Zo maken de kraakbeencellen minder nieuw collageen aan, terwijl de afbraak van het collageen juist toeneemt.
Onderzoekers zien dan ook afbraakproducten van type II-collageen in het gewricht en in het bloed.
Collageen helpt de integriteit van het kraakbeen tussen de gewrichten behouden. Omdat collageen met de leeftijd afneemt, neemt het risico op degeneratieve gewrichtsaandoeningen zoals artrose toe.
Onderzoek naar gewrichtspijn
Vooral bij artrose van de knie is onderzoek gedaan.
Een recente meta analyse combineerde elf gerandomiseerde onderzoeken met in totaal 870 deelnemers. Gemiddeld verbeterden zowel pijnscores als lichamelijk functioneren bij mensen die een collageensupplement gebruikten.
Dat klinkt overtuigend, maar de resultaten van de verschillende onderzoeken liepen behoorlijk uiteen.
Voor zowel pijn als functioneren was de statistische heterogeniteit hoog.
De onderzoeken gebruikten bovendien niet allemaal hetzelfde soort collageen, dezelfde dosis of dezelfde studieduur.
Daarom kun je uit deze gegevens niet concluderen dat collageen bij iedereen met pijnlijke of krakende gewrichten werkt.
Ook is hiermee niet bewezen dat een supplement versleten kraakbeen opnieuw opbouwt.
Onderzoekers hebben getheoretiseerd dat aanvullend collageen zich kan ophopen in kraakbeen en de weefsels kan stimuleren om collageen te maken.
Dit kan op zijn beurt leiden tot minder ontsteking, betere ondersteuning van de gewrichten en minder pijn.
Als je collageensupplementen wilt proberen voor mogelijke pijnstillende effecten, suggereert het onderzoek dat je een effect zult zien bij 10 gram per dag.
Heb je gezonde gewrichten en hoor je af en toe een knie kraken zonder pijn? Dan is dat op zichzelf geen goede reden om collageen te gaan gebruiken.
Claims over artrose en reumatische aandoeningen
Er is helaas geen overtuigend bewijs dat die bouwstenen vervolgens in je gewrichten terechtkomen en daar weer opnieuw in elkaar gezet worden tot kraakbeencollageen.
En als dat bewijs ontbreekt, mag een fabrikant zulke gezondheidsclaims niet maken.
In de EU zijn claims alleen toegestaan als ze wetenschappelijk onderbouwd en goedgekeurd zijn.
Voor collageen bestaan geen goedgekeurde claims voor gewrichten, kraakbeen, huid of darmen.
De NVWA deed daarom onlangs een steekproef onder aanbieders van supplementen. Bij 25 van de 30 webshops werden verboden claims gevonden, zoals dat collageen zou helpen bij artrose, artritis, gewricht- of darmklachten.
Fabrikanten kregen boetes en moesten hun teksten aanpassen.
Betekent dit dat de collageenproducten slecht voor je zijn? Nee, het betekent vooral dat het bewijs voor hun werking of effect ontbreekt.
En dat het daarom niet aan te raden is om collageenproducten te gebruiken voor reumatische klachten.
De supplementen zelf zijn toegestaan, maar de claims niet.
Wat helpt de gewrichten wel?
Helaas bestaan er nog geen medicijnen die artrose kunnen genezen.
Bewegen en oefentherapie helpen om je spieren sterk te houden en je gewrichten soepel te laten bewegen.
Een gezond gewicht vermindert de belasting op je gewrichten en kan klachten verlichten.
Behandelingen volgens de richtlijnen, in overleg met je arts, zorgen dat je passende zorg krijgt.
Een gezonde leefstijl, waarin bewegen, maar ook ontspanning, slaap en voeding samenkomen, helpt je beter te voelen.
Hierbij wordt vaak het mediterrane dieet aangeraden. Dus: veel verse groenten, fruit, peulvruchten, vis, olijfolie en noten.
Dit voedingspatroon biedt veel gezonde vetten en antioxidanten. Er zijn veel aanwijzingen dat deze stoffen een remmende werking kunnen hebben op ontstekingen.
Collageen en botgezondheid
Je botten zijn grotendeels gemaakt van collageen, waardoor ze structuur en stevigheid krijgen.
Bot bestaat niet alleen uit mineralen zoals calcium. De organische structuur van bot bevat voor een belangrijk deel type I collageen.
Zoals we weten maakt ons lichaam met de jaren minder collageen aan, hierdoor neemt ook je botmassa af.
Deze afname kan leiden tot osteoporose, welke zich kenmerkt door een lage botdichtheid en een hoger risico op botbreuken.
Verschillende studies tonen aan dat collageensupplementen kunnen helpen bij het remmen van de botafbraak die leidt tot osteoporose.
In een onderzoek van Florida State University namen vrouwen gedurende 12 maanden dagelijks ofwel een calciumsupplement met 5 gram collageen, ofwel een calciumsupplement en geen collageen.
Degenen die het calcium- en collageensupplement slikten toonden significant lagere bloedspiegels van eiwitten die de botafbraak bevorderen, dan degenen die alleen het calciumsupplement namen.
Een studie door de Universiteit van Freiburg vond vergelijkbare resultaten bij 66 vrouwen die 12 maanden lang dagelijks 5 gram collageen slikten.
Degenen die het collageen namen, vertoonden een toename van maximaal 7 procent in hun botmineraaldichtheid vergeleken met degenen die geen collageen gebruikten.
Botmineraaldichtheid (BMD) is een maat voor de dichtheid van mineralen, zoals calcium, in je botten.
Een lage BMD is geassocieerd met zwakke botten en het risico op osteoporose.
In een dubbelblind onderzoek onder vrouwen na de overgang met een verlaagde botdichtheid gaf 5 gram specifieke collageenpeptiden per dag gedurende twaalf maanden betere metingen van de botmineraaldichtheid dan placebo.
Dat is interessant, maar één specifieke onderzoeksgroep en één collageenproduct zijn onvoldoende om collageen als behandeling voor botontkalking te zien.
Voor het behoud van normale botten blijven onder andere voldoende calcium, vitamine D, eiwitten en belasting van het skelet belangrijk.
Collageen en spiergroei
Als het meest voorkomende eiwit in het lichaam, is collageen een belangrijk onderdeel van de skeletspier.
Studies suggereren dat collageensupplementen de spiermassa helpen vergroten bij mensen met sarcopenie, het verlies van spiermassa dat optreedt met de leeftijd.
In een onderzoek van 12 weken namen 27 mannen met sarcopenie 15 gram collageen in tijdens een trainingsprogramma.
Vergeleken met mannen die trainden maar geen collageen slikten, bouwden ze significant meer spiermassa en kracht op.
Verder suggereert het onderzoek dat aanvullend collageen de synthese van spiereiwitten, zoals creatine, kan bevorderen en de spiergroei na inspanning kan stimuleren.
Collageen is een eiwit, maar voedingskundig is het niet hetzelfde als bijvoorbeeld wei eiwit.
Het aminozurenprofiel verschilt sterk. Collageen bevat veel glycine, proline en hydroxyproline, maar relatief weinig essentiële aminozuren die belangrijk zijn voor de opbouw van spierweefsel.
Bij oudere vrouwen stimuleerde wei eiwit de spiereiwitsynthese sterker dan dezelfde hoeveelheid collageenpeptiden.
Gebruik je eiwitpoeder vooral om voldoende hoogwaardige eiwitten binnen te krijgen of spiermassa op te bouwen? Dan is collageen dus geen logische één op één vervanger voor wei, zuivel, eieren, vlees, vis of andere volwaardige eiwitbronnen.
Een collageensupplement heeft een ander doel. Het wordt vooral onderzocht vanwege de specifieke collageenpeptiden en hun mogelijke effecten op bindweefsel.
Hoe lang duurt het voordat je resultaten ziet?
Collageen werkt niet binnen een paar dagen.
De omzet van collageen in je lichaam is een langzaam proces. Als zodanig, ongeacht wat je doel is, zal het minstens 8 weken duren om merkbare resultaten te ervaren.
In veel huidonderzoeken wordt gedurende ongeveer acht tot twaalf weken dagelijks collageen gebruikt voordat de belangrijkste metingen worden gedaan.
Verreweg de meeste onderzoeken rekenen 8 weken of langer om de effecten van collageen op de gezondheid van de huid en gewrichtspijn te beoordelen.
Andere onderzoeken gebruiken langere perioden, zoals 12 maanden, om het effect op de botgezondheid te meten.
Dat betekent ook dat een supplement dat na één of twee weken een grote verandering belooft weinig aansluiting heeft bij hoe collageen in klinisch onderzoek wordt bestudeerd.
Een gezonde portie geduld is dus nodig om de effecten van een collageensupplement op te merken.
Welke dosering is onderzocht?
Er zijn geen officiële aanbevelingen voor de hoeveelheid collageen.
Uit onderzoek blijkt dat een dagdosering van 2,5 tot 15 gram veilig en effectief is als het gaat om gehydrolyseerd collageen.
Uit een overzicht van 11 onderzoeken kwam naar voren dat het nemen van 3-10 gram collageen per dag, gedurende 69 dagen, leidde tot verbeteringen in de elasticiteit en hydratatie van de huid.
Voor mogelijke pijnstillende effecten bij artrose suggereert het onderzoek dat je een effect zult zien bij 10 gram per dag.
In onderzoek naar botgezondheid werd onder andere gedurende twaalf maanden dagelijks 5 gram collageen gebruikt.
Meestal krijg je met een collageensupplement in tabletvorm kleine hoeveelheden collageen binnen.
Gebruik je collageen in poedervorm, dan krijg je vaak grotere hoeveelheden binnen, die kunnen bijdragen aan je totale eiwitinname.
Voor gezonde volwassenen adviseert de Gezondheidsraad een eiwitinname van 0,8 gram per kilogram lichaamsgewicht per dag.
Als je gevarieerd eet, met zowel dierlijke als plantaardige eiwitten, krijg je meestal voldoende eiwitten binnen via je voeding.
Intensief sporten kan je eiwitbehoefte vergroten.
Er is geen veilige bovengrens vastgesteld voor supplementen met collageen.
Waarop letten bij het kiezen van een collageensupplement?
Niet ieder collageenpoeder is hetzelfde. Onderzoeken worden uitgevoerd met een specifieke grondstof, dosis en samenstelling.
Je kunt resultaten van zo’n onderzoek daarom niet zonder meer kopiëren naar ieder willekeurig product waarop het woord collageen staat.
- Hoeveel collageenpeptiden krijg je daadwerkelijk per dag?
- Staat duidelijk vermeld uit welke dierlijke bron het collageen afkomstig is?
- Gaat het om gehydrolyseerde collageenpeptiden?
- Wordt een herkenbare grondstof gebruikt die ook in menselijk onderzoek voorkomt?
- Zijn toegevoegde stoffen functioneel of maken ze vooral het etiket langer?
Belangrijker dan de bron waaruit collageen afkomstig is, is de vorm. Die bestaat bij voorkeur uit hydrolysaat oftewel uit kleinere stukjes collageen eiwitvezels.
Ons lichaam kan deze namelijk beter opnemen.
De dierlijke bron
Collageensupplementen worden meestal gemaakt van rund, vis of kip.
Niet elk etiket vermeldt duidelijk van welk dier het collageen afkomstig is.
Heb je bijvoorbeeld een visallergie, gebruik dan alleen een supplement als je zeker weet dat er geen viscollageen in zit.
Verschillende studies gebruiken bijvoorbeeld collageen uit verschillende dierlijke bronnen.
Merkgrondstoffen en onderzoek
Peptan® is een merkgrondstof van collageenpeptiden.
Bij een anoniem collageenpoeder weet je vaak alleen dat er gehydrolyseerd collageen in zit.
Een merkgrondstof heeft een herkenbare producent en een vastgelegde grondstof die ook in wetenschappelijk onderzoek kan worden gevolgd.
Specifieke varianten van Peptan zijn daadwerkelijk in menselijke studies gebruikt.
In placebo gecontroleerd onderzoek werden onder andere veranderingen in huidhydratatie, collageendichtheid en de structuur van het collageennetwerk gemeten.
Dat geeft meer houvast dan wanneer een producent alleen zegt dat zijn product “collageenpeptiden” bevat.
Het betekent alleen niet dat ieder resultaat uit ieder Peptan onderzoek automatisch geldt voor iedere variant en iedere dosering.
Een deel van het onderzoek naar Peptan is bovendien uitgevoerd met betrokkenheid van fabrikant Rousselot.
Je kunt een onderzochte merkgrondstof daarom zien als een pluspunt voor traceerbaarheid en onderbouwing, niet als garantie dat je hetzelfde resultaat krijgt als de deelnemers in een klinische studie.
Bijwerkingen van collageen
Collageensupplementen worden over het algemeen goed verdragen, met weinig gemelde bijwerkingen.
Collageenpeptiden worden in klinische onderzoeken over het algemeen goed verdragen.
In verschillende placebo gecontroleerde huidstudies werden geen duidelijke veiligheidsproblemen gevonden bij de onderzochte doseringen en gebruiksperioden.
Dat betekent niet dat niemand ergens last van kan krijgen.
Sommige mensen hebben ook misselijkheid en een opgeblazen gevoel gemeld bij het nemen van collageensupplementen, maar deze effecten waren niet direct gerelateerd aan de supplementen.
Daarbij kunnen collageensupplementen een effect op de spijsvertering veroorzaken, zoals een vol gevoel.
Een supplement kan bijvoorbeeld maag of darmklachten geven.
Ook de smaak of geur van collageen kan voor sommige mensen onaangenaam zijn.
Allergieën
Sommige supplementen zijn echter gemaakt van veel voorkomende voedselallergenen, zoals vis, schaaldieren of eieren.
Iemand met een allergie voor deze voedingsmiddelen wordt afgeraden collageensupplementen met deze ingrediënten te nemen.
Kijk daarnaast altijd naar de bron van het collageen. Heb je een voedselallergie, dan is het relevant of een product bijvoorbeeld afkomstig is van vis.
Let ook op alle andere ingrediënten in het supplement. Een reactie op een collageenproduct hoeft niet door het collageen zelf te komen.
Langdurig gebruik
Voor langdurig gebruik over vele jaren is veel minder onderzoek beschikbaar dan voor gebruik gedurende enkele maanden.
De afwezigheid van problemen in een studie van acht of twaalf weken bewijst dus niet automatisch dat iedere dosis voor iedere persoon onbeperkt gebruikt kan worden.
Ondanks dat collageen over het algemeen veilig is om in te nemen, is het raadzaam om de aanbevolen dagdosering niet te overschrijden.
Bij ongemak na het nemen van een supplement, is het verstandig om de huisarts te raadplegen.
Collageen en leefstijl
Bij huidverbetering en het verminderen van tekenen van huidveroudering is leefstijl belangrijk.
Probeer een gezonde leefstijl te hanteren met voldoende beweging en gezonde, vitaminerijke voeding.
Smeer dagelijks SPF30 of SPF50 en draag een hoedje en UV werende kleding als je veel tijd in de zon doorbrengt.
Stress, roken, alcohol en snelle suikers versnellen het verlies van collageen in de huid. Vermijd dit zoveel mogelijk.
Deze zaken werken wel tegen rimpels:
- uit de zon blijven;
- je huid beschermen met zonnefilters;
- alcohol beperken;
- niet roken;
- voldoende bewegen.
Collageensupplementen versus huidbehandelingen
Van de behandelingen in onze kliniek is wetenschappelijk bewezen dat ze voor meer collageen aanmaak zorgen en het huidverouderingsproces vertragen.
Zowel de SkinPen microneedling, de fractionele laserbehandeling, de EndyMed 3DEEP FSR als de EndyMed 3DEEP INTENSIF stimuleren de aanmaak van collageen en maken de huid zichtbaar steviger en voller.
Ook van het smeren met retinol (vitamine A) is bewezen dat het collageen aanmaakt in de huid.
Een orale collageensupplement werkt via een ander mechanisme en levert geen garantie op voor een vergelijkbaar zichtbaar effect.
Veelgestelde vragen over collageen innemen
Heeft het zin om collageen in te nemen?
Er zijn aanwijzingen dat collageen de volgende gezondheidseffecten heeft in het lichaam:
- Behoud van de normale structuur, elasticiteit en uiterlijk van de huid
- Goed voor de opbouw van kraakbeen (in de gewrichten)
Meer wetenschappelijk onderzoek is nodig om deze effecten te bewijzen.
Wanneer beginnen met collageen?
Aangezien de collageenproductie vanaf het dertigste levensjaar begint af te nemen, kan het nuttig zijn om rond die leeftijd te beginnen met het innemen van collageen.
De meeste mensen beginnen met collageen als ze de eerste tekenen van veroudering opmerken.
De eerste tekenen van huidveroudering zijn fijne lijntjes en een slapper wordende huid.
Dit kan richting de leeftijd van veertig jaar plaatsvinden, maar ook eerder.
Er is geen maximumleeftijd voor het gebruik van collageen.
Hoe lang mag je collageen gebruiken?
Hoewel de meeste onderzoeken 8 weken tot 12 maanden duurden, kan collageen langer worden gebruikt.
Het is zelfs zo dat je vaak na enkele weken tot maanden pas een effect merkt.
Er zit geen maximum aan de tijd dat je collageen mag gebruiken.
Om te voorkomen dat je lichaam afhankelijk wordt van collageen, kun je het beste na 25 dagen gebruik een pauze van 5 dagen inlassen.
Op die manier stimuleer je het lichaam om zelf collageen te blijven aanmaken.
Wat gebeurt er als je stopt met collageen?
Uit diverse onderzoek blijkt dat de voordelen die collageen heeft voor de huid zeker vier weken behouden blijven.
In één onderzoek namen deelnemers dagelijks 2,5 gram collageenpeptiden.
Een maand na de laatste keer dat ze collageen innamen was nog altijd een positief effect merkbaar op de huid rond de ogen.
Ook bij een onderzoek uit 2019 bleven de voordelen van collageen voor de huid tot vier weken behouden na het stoppen met het supplement.
Kun je te veel collageen innemen?
Tot op heden zijn er geen symptomen van te veel collageen bekend of bijwerkingen die ernstig zijn te noemen.
Een enkele keer wordt een opgeblazen gevoel of misselijkheid gemeld.
Bij allergie voor vis is het uiteraard belangrijk om een ander soort collageen te kiezen om allergische klachten te voorkomen.
Bij ongemak na het nemen van een supplement, is het verstandig om de huisarts te raadplegen.
Hoe sterk is de wetenschappelijke onderbouwing?
De wetenschappelijke onderzoeken naar het effect van collageen poeder zijn nog in volle gang.
Maar de wetenschappelijke onderzoeken die al wel zijn uitgevoerd lijken veelbelovend.
Eén onderzoek toont aan dat het bijslikken van collageen zorgt voor een toename van collageen in de huid.
Een ander onderzoek toont aan dat de huid minder rimpels zou vertonen en elastischer en beter gehydrateerd is als je collageen bijslikt.
Maar er zijn in de wetenschappelijke wereld altijd meerdere en grotere onderzoeken nodig voordat men kan zeggen dat iets daadwerkelijk wetenschappelijk bewezen effectief is.
Er wordt overigens wel veel onderzoek gedaan naar het effect van collageensupplementen. Tot nu toe is het bewijs beperkt.
Voor de huid zijn inmiddels behoorlijk wat onderzoeken gedaan. Voor haar, nagels, botten en gewrichten is het beeld minder duidelijk.
Een deel van het onderzoek heeft banden met de industrie. Een nieuwere analyse uit 2025 liet zien dat gunstige effecten grotendeels verdwenen wanneer alleen onderzoeken van hogere kwaliteit of onderzoeken zonder financiering vanuit de industrie werden bekeken.
De beschikbare resultaten wijzen daarom niet op een bewezen universeel effect, maar op mogelijke, doorgaans bescheiden effecten die per toepassing, product, dosering en onderzoek kunnen verschillen.
