Erge schaafwond met huid weg: wat kun je doen?

Een schaafwonde is een oppervlakkige wonde waarbij alleen het beschermende bovenste laagje van je huid is afgeschaafd. Een schaafwond is rood, je ziet puntvormige bloedingen en vaak zit er vuil in de wonde, bijvoorbeeld zand of kleine steentjes.

Spoel een schaafwond met lauw water uit de kraan. Haal zandkorrels of grind eruit met een pincet en dek de wond af als ze diep is, blijft bloeden of onder kleding schuurt.

Wat is een schaafwond?

Een schaafwond is een oppervlakkige, licht bloedende wond. Bij een schaafwond is de bovenste laag van de huid open geschuurd, bijvoorbeeld door een val op straat.

Een schaafwonde komt vaak voor na een valpartij. Een schaafwond komt veel voor, vooral bij kinderen. Zodra je valt, is er al een kans dat je een schaafwond oploopt.

De huid wordt geschaafd of geschraapt. De wond is meestal rood en kan losse velletjes vertonen. Er kunnen rode puntjes bloed zichtbaar zijn en soms komt er helder, gelig vocht uit de wond, dat later opdroogt tot een gele korst.

Deze wonden zijn erg pijnlijk, omdat er veel zenuwuiteinden geraakt zijn. Een schaafwond kan prikken of branden doordat oppervlakkige zenuwuiteinden beschadigd zijn.

Wat doe je meteen bij een erge schaafwond?

1. Was of ontsmet je handen en trek wegwerphandschoenen aan.
2. Stop een eventuele bloeding door voorzichtig druk uit te oefenen met een schoon verband, schoon gaasje of een schone doek.
3. Spoel de schaafwond grondig met schoon, lauw stromend water.
4. Verwijder achtergebleven zand, grind of steentjes met een schone pincet.
5. Dep de huid rond de wond droog en raak de wond daarna niet meer aan.
6. Bedek de wond als ze diep is, vocht lekt, onder kleding zit of door beweging en wrijving wordt belast.
7. Controleer de wond elke dag op tekenen van een ontsteking.

1. Stop het bloeden

Als de schaafwond bloedt, oefen dan voorzichtig druk uit op het getroffen gebied met een schoon gaasje of een schone doek om de bloeding te stoppen. Houd de druk enkele minuten aan totdat het bloeden stopt.

Druk voorzichtig met een schoon verband of een schone theedoek op de wond. Doe dit totdat de wond niet meer bloedt.

Zit de wond op je arm of been? Doe dan een verband om de wond en hou je arm of been omhoog.

Als het bloeden aanhoudt, zoek dan medische hulp. Bel de huisarts als de wond blijft bloeden of erg veel bloedt.

2. Spoel de schaafwond schoon

De eerste stap is het reinigen van de wond met water. Laat onder de kraan lauwwarm water over de schaafwond stromen.

Spoel de wond met lauw water uit de kraan of douche. Doe dit 1 of 2 minuten. Richt de waterstraal rechtstreeks op de wonde om het vuil uit de wonde weg te spoelen.

Lukt het niet om de wond onder de kraan of douche te spoelen? Of doet het veel pijn? Doe water uit de kraan in bijvoorbeeld een beker en spoel hiermee de wond.

Gebruik geen zeep of ontsmettingsmiddelen. Dus geen jodium, soda of biotex. Deze middelen werken niet beter tegen ontstekingen dan kraanwater.

Wanneer er geen of te weinig water beschikbaar is, gebruik je een waterig, niet-verkleurend ontsmettingsmiddel. Geen water in de buurt? Gebruik dan bij oppervlakkige schaafwonden een huidontsmettingsmiddel.

Gebruik geen agressieve middelen, omdat deze de huid kunnen irriteren.

3. Verwijder zand, grind en ander vuil

In een schaafwond blijft namelijk vaak zand of ander vuil achter. Hoewel schaafwonden meestal onschuldig zijn, kunnen ze gaan infecteren als er vuil, zand of steentjes in de wond achterblijven.

Spoel grotere zandkorrels of steentjes eerst goed uit met water uit de kraan. Blijven er wat zandkorreltjes zitten? Haal die dan met een pincet uit de wond.

Inspecteer de schaafwond zorgvuldig op eventueel achtergebleven grind, vuil of andere vreemde voorwerpen. Verwijder deze voorzichtig met een schone pincet of spoel de wond opnieuw af met water om ze te verwijderen.

Veeg de wond voorzichtig schoon met een schoon, zacht en nat washandje of met een natgemaakt gaasje. Veeg de wond niet schoon met watten. Kleine stukjes van de watten kunnen dan in de wond blijven zitten.

Wrijf als dat nodig is lichtjes in de wonde om hardnekkig vuil eruit te halen. Gebruik daarvoor een steriel kompres. Pas op dat je de wond niet verder beschadigt tijdens het reinigen.

Zit er veel vuil in de wonde? Neem dan regelmatig een nieuw kompres en gebruik voldoende ontsmettingsmiddel.

Kun je de wonde niet goed proper maken en blijft er vuil in de wonde zitten, ga dan naar een arts.

4. Droog de huid rond de wond

Als de wond schoon is gespoeld, dep je deze droog met een schone doek. Dep na het spoelen de huid rond de wonde droog, bijvoorbeeld met een propere handdoek.

Raak daarbij de wonde niet meer aan. De huid rond de wond moet volledig schoon en droog zijn voordat je een pleister aanbrengt.

Moet je een schaafwond laten luchten of afdekken?

Een oppervlakkige schaafwond kun je aan de lucht laten drogen. Laat de wond drogen zonder pleister, behalve als er kleding tegen de wond schuurt.

Er komt dan een korst op die de wond beschermt. Is de wond droog en niet onder kleding? Laat deze dan aan de lucht drogen.

Is de schaafwond diep of zit de wond onder je kleding? Doe dan een gewone pleister op de wond. De pleister beschermt de wond tegen schuren.

Zit de schaafwond op een plek die bedekt wordt door kleding? Dek deze dan steriel af met verband dat niet schuift.

Bedek de schaafwond met een steriel verband of gaasje om deze te beschermen tegen vuil en bacteriën. Een wond geneest sneller als hij is bedekt, bij voorkeur in een vochtig wondklimaat, op voorwaarde dat hij eerst goed werd schoongemaakt.

Welk verband is geschikt?

Bedek de wonde nadat je ze proper gemaakt hebt, bijvoorbeeld met een steriel kompres, eventueel met hydrogel, een vetverband, een wondpleister of een tweedehuidverband.

Niet-verklevende kompressen of vette gazen, ook wel zalfkompressen genoemd, zijn de beste keuze bij schaafwonden. Gewone pleisters of gaasjes kunnen aan de wond vastkleven en doen pijn bij het verwijderen.

Een vet gaasje of gaasje met zalf voorkomt dat het verband aan de wond vastplakt. Eén laagje is genoeg, vouw het gaas niet dubbel. Doe daar bovenop een droog gaas of verband.

Het verband plakt dan niet aan de wond vast. Zorg dat het verband goed blijft zitten door het vast te maken met een rekverbandje of pleister.

Zorg ervoor dat het verband niet te strak zit en vervang het regelmatig, bij voorkeur dagelijks of zoals voorgeschreven door een zorgprofessional.

Wanneer moet je een pleister vervangen?

Doe 1 of 2 keer per dag een nieuwe pleister op de wond. Of vaker als er vocht doorheen komt.

Doe 1 keer per dag een nieuw gaasje met verband op de wond. Of vaker als er vocht doorheen komt. Ga hiermee door totdat de wond niet meer lekt.

Het is belangrijk om de pleister regelmatig te checken. Neemt de pleister geen bloed en wondvocht meer op? Dan is deze verzadigd. Dat betekent dat het tijd is om de pleister te vervangen.

Gedurende de eerste dagen zal de wond relatief veel bloed en wondvocht lekken. Naarmate de tijd verstrijkt zal dit steeds minder worden.

Hoe vaak een gaasje of kompres moet worden verwisseld, is afhankelijk van het soort product dat je gebruikt.

Een schaafwond vet houden

Je kunt de schaafwond elke dag voorzichtig insmeren met een laagje vaseline. Dit beschermt de wond ook tegen schuren.

Om wonden vet te houden kan bijvoorbeeld een hydrogel of zalfkompres worden gebruikt. Dit helpt het natuurlijke wondgenezingsproces te ondersteunen.

Het vet houden van schaafwonden helpt bij het gemakkelijk verwijderen van verband en pleisters. Doe je dit niet, dan kan het verband aan de korst vast gaan kleven.

Vastkleven kan de genezing vertragen, doordat nieuw weefsel wordt beschadigd. Verder voorkomt het vet houden van de schaafwond dat deze uitdroogt.

Een droge korst op de wond kan namelijk leiden tot jeuk en irritatie. Hierdoor zou je kunnen gaan krabben aan de wond en kan een beschadiging of infectie ontstaan.

Douchen met een schaafwond

Kort douchen met de wond mag. Douche niet langer dan 10 minuten.

Spoel de schaafwond voorzichtig af met schoon, lauw water om vuil, grind en andere verontreinigingen te verwijderen.

Hoe lang duurt de genezing?

Een schaafwond geneest vanzelf en meestal zonder problemen. De meeste schaafwonden genezen binnen enkele dagen tot twee weken.

Zolang de wond oppervlakkig is, geneest deze vaak snel en zonder littekens. Heb je een grote schaafwond? Dan kan het genezingsproces langer duren.

Een schaafwond gaat meestal snel en zonder problemen over. Controleer de wond elke dag. Soms kan de wond gaan ontsteken, ook als je de wond goed gespoeld hebt.

Wanneer is een schaafwond ontstoken?

Soms kan er een infectie ontstaan, zelfs als de wond goed gespoeld is. Het is daarom belangrijk om elke dag de wond te checken en te kijken hoe deze eruit ziet.

Je herkent een ontsteking aan één of meer van deze klachten:

• Er komt geel-wit vocht of troebel witgeel vocht uit de wond.
• De wond wordt dikker, warm en roder of donkerder.
• De wondranden worden dik, rood, warm of pijnlijk.
• De wond gaat meer pijn doen.
• Er komt steeds meer vocht uit de wond.
• Je voelt je ziek.
• Je hebt koorts: 38 graden of hoger.

Maak een afspraak bij de huisarts als je denkt dat de wond ontstoken is. De huisarts kan antibiotica voorschrijven om de infectie te behandelen.

Wanneer moet je de huisarts bellen?

Bel de huisarts bij één of meer van deze klachten:

• De wond blijft bloeden of bloedt erg veel.
• Je hebt veel pijn.
• Er komt steeds meer vocht uit de wond.
• Je kunt een deel van je lichaam bij de wond niet goed meer bewegen, bijvoorbeeld je arm, pols, been, vingers of tenen.
• Er kan dan een zenuw, pees of gewricht beschadigd zijn.
• Er is aarde, straatvuil of mest in de wond gekomen.
• Je maakt je erg veel zorgen over de wond.

Raadpleeg een huisarts of huisartsenpost bij grote of diepe schaafwonden. Bij een diepe schaafwond waar een flinke hoeveelheid bloed uit komt, is het verstandig om contact op te nemen met een huisarts.

Ernstige pijn die niet vermindert na het toepassen van eerste hulp kan een teken zijn van een meer ernstige verwonding. Denk bijvoorbeeld aan een botbreuk of een diepere wond.

Tetanus bij aarde, straatvuil of mest

Een schaafwond na contact met aarde, straatvuil of mest moet door een arts worden beoordeeld. Er is dan kans op een tetanusinfectie.

De huisarts kijkt dan of je een tetanusprik nodig hebt. Ga ook naar een arts als het slachtoffer vermoedelijk niet genoeg is beschermd tegen tetanus, bijvoorbeeld omdat die persoon niet gevaccineerd is, de herhalingsvaccinatie te lang geleden is of er twijfel bestaat.

In welke andere situaties is medische hulp nodig?

Ga naar een arts als je de bloeding niet kan stelpen, je de wonde niet goed kan proper maken of er vuil in de wonde blijft zitten.

Ga naar een arts als het slachtoffer een schaafwonde heeft die groter is dan de helft van zijn of haar handpalm.

Ga naar een arts als het gezicht, de ogen of de geslachtsdelen zijn gekwetst. Ga ook naar een arts als de wonde werd veroorzaakt door een beet van een dier of mens.

Een wonde bij een persoon met diabetes of met een verminderde weerstand moet door een arts worden beoordeeld.

Zit de schaafwond op je hoofd? Kijk dan ook bij val of klap op het hoofd.

Belangrijke aandachtspunten

• Raak de wond zo weinig mogelijk aan nadat deze is schoongemaakt.
• Gebruik geen watten om de wond te reinigen, omdat kleine stukjes in de wond kunnen achterblijven.
• Gebruik geen zeep, soda of biotex op een schaafwond.
• Verwijder zichtbaar zand en grind voorzichtig met een schone pincet.
• Gebruik een niet-verklevend kompres of vet gaasje wanneer de wond bedekt moet worden.
• Controleer de wond dagelijks totdat deze genezen is.

tags: #erge #schaafwond #met #huid #weg