Schimmelinfectie als eerste teken van zwangerschap

Een vaginale schimmelinfectie kan tijdens de zwangerschap ontstaan doordat zwangerschapshormonen de zuurgraad en het natuurlijke evenwicht van de vagina veranderen. Een schimmelinfectie is vervelend, maar kan meestal geen kwaad voor de baby. Een schimmelinfectie is echter geen betrouwbaar eerste teken van zwangerschap: meer afscheiding komt in de eerste weken vaak voor, terwijl jeuk, een branderig gevoel en witte, brokkelige afscheiding eerder passen bij een vaginale schimmelinfectie.

Ben je net zwanger en merk je dat je meer afscheiding hebt dan normaal? Dan ben je zeker niet de enige. Afscheiding aan het begin van de zwangerschap komt vaak voor en is meestal helemaal onschuldig. Toch roept het soms vragen op. Wat is normale afscheiding bij het begin van je zwangerschap, en wanneer moet je even opletten?

Is een schimmelinfectie een eerste teken van zwangerschap?

Een vaginale schimmelinfectie kan tijdens de zwangerschap vaker voorkomen, maar de infectie zelf bewijst niet dat je zwanger bent. Tijdens je zwangerschap heb je namelijk 10 keer meer kans om een schimmelinfectie te krijgen door de verandering in de pH-balans van je vagina. Hormoonschommelingen maken de natuurlijke flora in de vagina vatbaarder voor een vaginale schimmelinfectie.

Vanaf de eerste weken van de zwangerschap kun je merken dat je afscheiding toeneemt. Dit komt door de verhoogde oestrogeenproductie en een betere doorbloeding van je bekkengebied. Dit soort afscheiding - ook wel leukorroe genoemd - is heel normaal en hoort bij een gezond begin van je zwangerschap.

Een schimmelinfectie kan dus samenvallen met het begin van een zwangerschap, maar je kunt op basis van klachten aan je vagina niet met zekerheid vaststellen dat je zwanger bent. Heb je een zwangerschap vermoed, gebruik dan een zwangerschapstest en bespreek onduidelijke klachten met je huisarts of verloskundige.

Normale afscheiding aan het begin van de zwangerschap

Afscheiding is een natuurlijk en gezond verschijnsel. Het houdt de vagina schoon en beschermt je lichaam tegen bacteriën. Tijdens je cyclus kan het wat veranderen, maar ook bij het begin van een zwangerschap zie je vaak duidelijke verschillen.

Door de verandering in je hormonen maakt je lichaam namelijk meer slijm aan. De afscheiding is dan meestal:

  • Dun en waterig
  • Wit of doorzichtig van kleur
  • Reukloos of lichtzoetig

Het is normaal om tijdens de zwangerschap meer en een dunne, melkachtige afscheiding te hebben. Je hoeft je hier geen zorgen over te maken. Het helpt je lichaam om je kindje te beschermen tegen infecties.

Roze of bruine afscheiding

Sommige vrouwen schrikken van een beetje roze of bruine afscheiding in de eerste weken. Dat hoeft gelukkig niet meteen iets te betekenen. Deze kleur kan het gevolg zijn van een innestelingsbloeding, die optreedt wanneer het bevruchte eitje zich in de baarmoeder nestelt.

Dit gebeurt meestal tussen week 4 en 6 van je zwangerschap. Zolang je geen hevige pijn of veel bloedverlies hebt, is bruinige afscheiding bij het begin van je zwangerschap meestal geen reden tot zorg.

Hoe herken je een vaginale schimmelinfectie?

Een vaginale schimmelinfectie wordt veroorzaakt door een schimmel, Candida albicans genaamd. Bij vele mensen is deze schimmel van nature aanwezig in hun lichaam en meestal veroorzaakt hij geen enkel probleem. Soms kunnen sommige schimmels echter te veel gaan groeien, zoals Candida.

In je vagina wonen bacteriën en schimmels. Ze leven daar samen in evenwicht. In je vagina zit slijmvlies. Dat is een dunne laag cellen die je vagina beschermt. Als zo’n schimmel te veel groeit, kan het rond je vagina of in het slijmvlies van je vagina gaan zitten. Het kan dan een infectie veroorzaken. Dit wordt ook wel candidiasis genoemd.

Je herkent een vaginale schimmelinfectie aan de volgende symptomen:

  • Jeuk in en rond je vagina
  • Een branderig gevoel in of rond je vagina
  • Witte, korrelige, klonterige en geurloze afscheiding
  • Pijn tijdens het vrijen of het plassen
  • Een branderig gevoel of pijn na het plassen en/of vrijen
  • Rode, pijnlijke en gezwollen slijmvliezen van je vagina
  • Een rode en gezwollen vulva

De symptomen van een vaginale schimmelinfectie tijdens de zwangerschap komen overigens overeen met de symptomen van een vaginale schimmel bij vrouwen die niet zwanger zijn. De afscheiding kan eruit gaan zien als brokkelige yoghurt. Het ruikt verder niet.

Verschil normale afscheiding schimmelinfectie

Verschil tussen normale zwangerschapsafscheiding en een schimmelinfectie

KenmerkNormale afscheidingMogelijke schimmelinfectie
KleurWit of doorzichtigWit en klonterig of korrelig
DikteDun en waterigDikker dan normaal
GeurReukloos of lichtzoetigMeestal geurloos
KlachtenGeen jeuk of pijnJeuk, irritatie, branderigheid of pijn

Als je echter één of meer van deze symptomen vaststelt, zou het kunnen dat je een schimmelinfectie hebt. Niet iedere verandering in afscheiding wordt door Candida veroorzaakt. Soms is er namelijk sprake van een bacteriële infectie of iets anders.

Wanneer is afscheiding niet normaal?

In sommige gevallen kan afscheiding een signaal zijn dat er iets anders speelt. Neem contact op met je verloskundige of huisarts als je:

  • Afscheiding hebt die geel, groen of grijs van kleur is
  • Een sterke of vieze geur ruikt
  • Last hebt van jeuk, irritatie of branderigheid
  • Bloederige afscheiding hebt buiten de verwachte innestelingsperiode
  • Pijn of krampen ervaart samen met afscheiding

Soms is er dan sprake van een schimmelinfectie, bacteriële vaginose of - in zeldzame gevallen - een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Heb je hevige pijn, veel bloedverlies of voel je je ernstig ziek, neem dan direct contact op met je zorgverlener.

Waarom ontstaat een schimmelinfectie tijdens de zwangerschap?

Verandering van hormonen en zuurgraad

Hoe een vaginale schimmelinfectie ontstaat, is vaak moeilijk te zeggen. Wel is je vagina tijdens je zwangerschap gevoeliger voor een candida-infectie. Zwangerschapshormonen zorgen voor een lagere zuurgraad van je vagina. Hierdoor kunnen schimmels en bacteriën zich sneller vermeerderen en raakt het evenwicht gemakkelijk verstoord.

Tijdens de zwangerschap verandert de hormoonhuishouding in het lichaam van een vrouw. Sommige hormonen worden ineens in (veel) grotere hoeveelheden én op verschillende momenten in de zwangerschap door het lichaam aangemaakt. Bijvoorbeeld het hormoon hCG en progesteron.

Doordat tijdens de zwangerschap de zuurgraad van de vagina verandert, kan het natuurlijke evenwicht van schimmels en bacteriën verstoord worden. Schimmels kunnen de overhand nemen waardoor er mogelijk een vaginale schimmelinfectie ontstaat.

Verminderde afweer

Tijdens de zwangerschap is het immuunsysteem van een vrouw verminderd. Hierdoor krijgt een vaginale schimmelinfectie sneller de kans zich te ontwikkelen.

Zeep en vaginale verzorgingsproducten

Je vagina wassen met zeep kan het slijmvlies van je vagina irriteren. Schimmels nemen dan sneller toe. Dit geldt ook voor neutrale zeep en vaginale zeep.

De binnenkant van je vagina reinigt zichzelf. Het is dus voldoende om de buitenkant van je schaamlippen met lauwwarm water af te spoelen. Gebruik geen deodorant of geparfumeerde zeep of doucheschuim in en rond je vagina: op de langere termijn schaad je hiermee die natuurlijke vaginale flora.

Antibiotica en andere medicijnen

Door het slikken van antibiotica kunnen sommige bacteriën gedood worden. Hierdoor krijgen schimmels de kans om zich te vermenigvuldigen. Ook sommige andere medicijnen vergroten de kans op een vaginale schimmelinfectie. Een voorbeeld hiervan is prednison.

Diabetes en bloedsuikerspiegel

Heb je suikerziekte? Dan raakt de zuurgraad van je vagina gemakkelijker verstoord, wat de kans op een candida-infectie vergroot. Diabetes is een factor die de kans op een vaginale schimmelinfectie kan vergroten.

Is een schimmelinfectie tijdens de zwangerschap gevaarlijk?

Een vaginale schimmelinfectie is niet gevaarlijk, maar gaat vaak niet vanzelf over. Candida kan meestal geen kwaad. Meestal herstelt het evenwicht tussen de schimmels in je vagina vanzelf weer.

Hoewel een schimmelinfectie erg vervelend kan zijn, kan het geen kwaad voor je baby tijdens de zwangerschap. Een vaginale schimmel, ook wel candida genoemd, is overigens geen SOA.

Als je rond je bevalling last hebt van een vaginale gistinfectie, kan je kind een gistinfectie in de mond krijgen, ook wel spruw genoemd. Tijdens de bevalling kan het wel worden doorgegeven aan je baby, en het kan pijn doen tijdens de borstvoeding.

Probeer dus om de infectie te behandelen vóór de bevalling. Als je het toch niet vertrouwt, kun je altijd een afspraak maken bij je huisarts of verloskundige.

Wanneer contact opnemen met de huisarts?

Als je denkt dat je een schimmelinfectie hebt, breng dan je dokter hiervan zo snel mogelijk op de hoogte, zodat de juiste behandeling voorgeschreven kan worden. Is het de eerste keer dat je klachten van een schimmelinfectie hebt? Dan is het verstandig om eerst bij je huisarts langs te gaan.

Zo weet je zeker dat je je klachten op de juiste manier behandelt. Soms is namelijk geen sprake van een candida, maar iets anders. Ook als je erg veel last van de schimmelinfectie hebt tijdens je zwangerschap, kun je je huisarts hierover contacteren.

De huisarts kan meestal aan je klachten herkennen of bij jou sprake is van een schimmelinfectie. Soms is hiervoor een lichamelijk onderzoek of het onderzoeken van je afscheiding nodig.

Wil je erachter komen of je een vaginale schimmelinfectie of bacteriële infectie hebt? Dan kun je dit testen met een zelftest. Je kunt je behandeling daarop aanpassen. Let wel op: deze testen zijn niet 100% betrouwbaar.

Neem opnieuw contact op met je huisarts of gynaecoloog als je Candida-infectie na twee weken nog niet minder is geworden. Soms komen de klachten regelmatig terug. Neem in dat geval opnieuw contact op met je huisarts. Deze bespreekt met je hoe je de terugkerende schimmelinfectie kan behandelen.

Een schimmelinfectie behandelen tijdens de zwangerschap

Geneesmiddelen zonder voorschrift worden afgeraden tijdens de zwangerschap. Vraag dus eerst advies aan je dokter. Wanneer je een schimmelinfectie hebt, schrijft de huisarts je een medicijn voor.

Dit kan een vaginale tablet, crème of capsule zijn. Deze breng je in de vagina aan. Binnen een paar dagen nemen de klachten af. Je kunt de crème of pil voor in je vagina ook gebruiken als je zwanger bent of borstvoeding geeft. Vraag aan je huisarts hoe je die moet gebruiken.

Medicijn in de vagina

De huisarts kan een recept geven voor pil of crème die je in je vagina doet. Er zijn verschillende soorten. Stop de pil of crème zo diep mogelijk in je vagina. Doe dit 's avonds voor je gaat slapen.

Het medicijn doodt schimmel. Het maakt niet uit of je de crème of pil gebruikt, ze helpen even goed. Na een paar dagen gaan de klachten weg. Je kunt het medicijn het beste gebruiken als je niet ongesteld bent.

Canesten Gyno kan in overleg met de arts tijdens de zwangerschap gebruikt worden, maar het wordt aangeraden de capsule met de hand in te brengen. De werkzame stof hierin is clotrimazol. Dit is een stofje dat schimmels en gisten doodt.

Er zijn weinig bijwerkingen: soms geeft het medicijn een branderig gevoel in de vagina. Medicijnen tegen schimmel kunnen een condoom of pessarium beschadigen. Die zijn de 3 dagen erna niet betrouwbaar.

Medicijn om te slikken

Er is ook een pil die je kunt slikken tegen ontsteking door schimmel. Deze heet fluconazol. Fluconazol is een antischimmelmiddel. Het werkt tegen schimmels en gisten, zoals de Candida-gist.

Dit helpt waarschijnlijk even goed als de behandeling in je vagina. Een pil slikken kan wel meer bijwerkingen geven. Er komt namelijk veel meer medicijn in je bloed.

Daardoor kun je last krijgen van buikpijn, misselijkheid, diarree, hoofdpijn, verandering van smaak, vlekjes, bulten en jeuk. Voor dit medicijn heb je een recept nodig.

Wil je liever een medicijn slikken? Bespreek dit met je huisarts. Gebruik tijdens de zwangerschap geen medicijn om te slikken zonder dit eerst met je huisarts te bespreken.

Crème voor de schaamlippen

Als je ook jeuk aan je schaamlippen hebt, kun je een crème, miconazol of clotrimazol, op je schaamlippen smeren. Doe dit 2 keer per dag, tot de jeuk over is.

Je kunt de crème zonder recept bij de drogist kopen. Het is een andere crème dan de crème voor in je vagina. Het middel miconazol mag je niet samen met sommige bloedverdunners gebruiken. Lees daarom altijd eerst de bijsluiter.

Moet je partner ook medicijnen gebruiken?

Je partner hoeft geen medicijnen te gebruiken. Alleen als je partner zelf klachten heeft, kan die beter ook medicijnen gebruiken.

Wat kun je zelf doen bij een schimmelinfectie?

Je kunt een aantal maatregelen nemen om irritatie te verminderen en het natuurlijke evenwicht van de vagina zo min mogelijk te verstoren:

  • Was je vagina aan de buitenkant met lauwwarm water.
  • Gebruik geen zeep of speciale middelen voor je vagina, zoals spoelingen of vaginadeodorant.
  • Gebruik geen vaginale douches of spoelingen, omdat deze het slijmvlies kunnen irriteren.
  • Draag katoenen ondergoed en losse kleding voor verluchting.
  • Draag ademend, katoenen ondergoed.
  • Vermijd strakke kleding rondom je onderlichaam.
  • Dep je vagina goed droog na het douchen, zwemmen en sporten.
  • Gebruik een mild, geurloos wasmiddel om je ondergoed te wassen.
  • Was je ondergoed, handdoeken en andere voorwerpen die in aanraking komen met de vagina op 60 graden.
  • Gebruik een ijszak voor verlichting.
  • Vermijd warme en hete baden.
  • Wees voorzichtig met het bezoeken van zwembaden en sauna’s.

De schimmel die de infectie veroorzaakt, groeit beter in warme omstandigheden. In dergelijke warme en vochtige omgevingen kunnen schimmels zich makkelijk vermenigvuldigen.

Laat je vagina eerst vochtig worden voordat je vrijt. Neem hier de tijd voor. Vrij niet als het pijn doet en gebruik geen zaaddodende middelen. Probeer niet te vrijen zolang je vagina nog droog is. Dit kan het slijmvlies irriteren.

Gebruik geen tampons bij afscheiding, maar eventueel een ongeparfumeerd inlegkruisje. Het eten van natuuryoghurt met levende bacteriën kan ook helpen.

Wanneer moet je een behandeling vóór de bevalling starten?

Een schimmelinfectie tijdens de zwangerschap kan meestal geen kwaad, maar het is verstandig om klachten rond de bevalling met je huisarts, verloskundige of gynaecoloog te bespreken. Tijdens de bevalling kan de infectie worden doorgegeven aan je baby.

Een baby kan daardoor een gistinfectie in de mond krijgen, ook wel spruw genoemd. Een schimmelinfectie kan bovendien pijn doen tijdens de borstvoeding. Probeer dus om de infectie te behandelen vóór de bevalling.

Wat helpt niet altijd om de oorzaak vast te stellen?

Klachten zoals jeuk, een branderig gevoel en veranderde afscheiding passen bij een vaginale schimmelinfectie, maar kunnen ook andere oorzaken hebben. Een zelftest kan helpen om onderscheid te maken tussen een vaginale schimmelinfectie en een bacteriële infectie, maar deze testen zijn niet 100% betrouwbaar.

Bij een eerste infectie is het daarom verstandig om eerst naar de huisarts te gaan. Zo weet je zeker dat je je klachten op de juiste manier behandelt.

Vaginale schimmelinfecties tijdens de zwangerschap | Symptomen, oorzaken en behandeling | Dr. Jyoti Bhaskar

tags: #schimmelinfectie #eerste #teken #zwangerschap